The followings include detailed explanations and relevant literature for each language.
ဘာသာတိုင်းအတွက် ရှင်းလင်းချက် နှင့် သက်ဆိုင်ရာစာပေများကို တစ်ခုခြင်းအလိုက် ရေးသားထားပါသည်။
1. Buddhist literatures [ ဗုဒ္ဓဘာသာ စာပေများ ]
5. Jainism literatures [ ဂျိန်းဘာသာရေး စာပေများ ]
6. Sikhism / Shikism [ ဆစ်ခ် ဘာသာရေး စာပေများ ]
7. Judaism / Jewish [ ဂျူး ဘာသာရေး စာပေများ ]
The Other Religious
Taoism (တာအိုဘာသာ) : Shinto (ရှင်တိုဘာသာ) : Baháʼí (ဘဟာအီ သာသနာ)
Confucianism (ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ) : Native Spirituality (ဝိညာဉ်ရေးအယူဝါဒ) : and more-
1. Buddhist literatures [ ဗုဒ္ဓဘာသာ စာပေများ ]
Buddhism, also known as Buddhadharma and Dharmavinaya, is based on teachings attributed to the Buddha, a wandering teacher who lived in the 6th or 5th century BC [BCE]. Two major extant branches of Buddhism are generally recognised by scholars: Theravāda (lit. 'School of the Elders') and Mahāyāna (lit. 'Great Vehicle'). The Theravada tradition emphasises the attainment of nirvāṇa (lit. 'extinguishing') as a means of transcending the individual self and ending the cycle of death and rebirth (saṃsāra), while the Mahayana tradition emphasises the Bodhisattva ideal, in which one works for the liberation of all sentient beings.
For more details : https://en.wikipedia.org/wiki/Buddhism
ဗုဒ္ဓဘာသာသည် ကိုးကွယ်ရာဘာသာတရား လည်းကောင်း၊ သင်ယူလိုက်နာကျင့်ကြံရာ 'ဓမ္မ' လည်းကောင်း ဖြစ်သည်။ ဗုဒ္ဓဟောကြားခဲ့သော အယူဝါဒများ ဖြစ်၍ 'ဗုဒ္ဓဝါဒ' ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဗုဒ္ဓ၏သင်ကြားမှုများဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော 'ဗုဒ္ဓသာသနာ' ဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် ဂေါတမ ဗုဒ္ဓ၏ သင်ကြားဆုံးမမှုများကို အခြေခံသည့် များစွာသော ရိုးရာဓလေ့ထုံးတမ်းများ၊ ယုံကြည်မှုများနှင့် ကိုးကွယ်မှုဆိုင်ရာများ ခြုံငုံပါဝင်သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များသည် ဗုဒ္ဓအား သစ္စာ လေးပါးကို ကိုယ်တိုင်ထိုးထွင်းသိမြင်သူ အဖြစ်လည်းကောင်း တန်ခိုးရှင်ဘုရား အဖြစ်လည်းကောင်း အဝိဇ္ဇာနှင့် တဏှာကို ပယ်သတ်ပြီး သံသရာဒုက္ခမှ လွတ်မြောက်ဖို့အတွက် လမ်းညွှန်ပြသပေးသည့် ဉာဏ်အလင်းပွင့်သူ ဆရာသခင် အဖြစ်လည်းကောင်း မှတ်ယူကြသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များသည် သစ္စာ လေးပါးနှင့် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို သိမြင်နားလည်ခြင်းအားဖြင့် ဉာဏ်အလင်းပွင့်မှုကို ရရှိနိုင်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် အဓိကအားဖြင့် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ (ထေရ်ကြီးဝါကြီးများမှတဆင့် ဆက်ခံသည့်ဝါဒ) နှင့် မဟာယာန ဗုဒ္ဓဘာသာ (ကြီးမားသည့်ယာဉ်) ဟူ၍ ကိုင်းခွဲ နှစ်ခုရှိသည်။ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် အဓိက ရည်မှန်းချက်ပန်းတိုင်မှာ မဂ္ဂင် ရှစ်ပါးကို ကျင့်ကြံခြင်းဖြင့် ဘဝသံသရာစက်ဝန်းက လွတ်မြောက်ပြီး အပြီးသတ်အေးငြိမ်းမှု နိဗ္ဗာန်ကို ရရှိရန်ဖြစ်သည်။ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာအား သီရိလင်္ကာနှင့် အရှေ့တောင်အာရှတွင် ကျယ်ပြန့်စွာ တွေ့ရှိရသည်။
မဟာယာန ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် သန့်စင်မြေ ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ဇင် ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ နီချီးရန်း ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ရှင်ဂုံ ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် တီအန်တိုင် ဗုဒ္ဓဘာသာစသည်တို့ ပါဝင်ပြီး အရှေ့အာရှ တစ်ဝှမ်းတွင် ပျံ့နှံ့ တည်ရှိသည်။ မဟာယာနတွင် နိဗ္ဗာန်အစား ဗောဓိသတ္တ အဖြစ်မှတဆင့် သံသရာစက်ဝန်းအတွင်းနေထိုင်ပြီး အခြားသူများ ဉာဏ်အလင်းပွင့်ဖို့ရာ ကူညီပေးမည့် ဗုဒ္ဓအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိရန် ဦးတည်သည်။
ထေရဝါဒ နှင့် မဟာယာန
(၁) နှစ်ဖက်လုံးက သကျမုနိ ဗုဒ္ဓ မြတ်စွာကို အမြင့်မြတ်ဆုံးသောမြတ်စွာဘုရား အဖြစ်လက်ခံကြသည်။
(၂) သစ္စာ လေးပါး တရားတော်ကို နှစ်ဖက်လုံးက အပြည့်အဝလက်ခံကြသည်။
(၃) မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးလမ်းစဉ်သည် နှစ်ဖက်လုံး၏ တရားဖြစ်သည်။
(၄) ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ဒေသနာတော်သည် နှစ်ဖက်လုံးတွင် အတူတူပဲဖြစ်သည်။
(၅) ဖန်ဆင်းရှင်ကို နှစ်ဖက်လုံးတွင် လက်မခံကြပါ။
(၆) အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တနှင့် သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာတွေကို နှစ်ဖက်လုံးက လက်ခံကြတဲ့ အတွက် ဗုဒ္ဓရှင်တော်၏ အဓိက တရားအနှစ်တွေသည် မကွဲပြားဘူးလို့ ဆိုရပါမည်။ အနတ္တ ကို နှစ်ဖက်လုံးတွင်လက်ခံပါသည်။ မဟာယနသည် အတ္တဝါဒ မဟုတ်ပါ။ အဓိက ကွဲပြားချက်က တရားတော်တွေ ပေါ်မှာ မဟုတ်ပါ။ ဗောဓိသတ္တ လို့ ခေါ်တဲ့ ဘုရားလောင်း၊ ဘုရားကျင့်စဉ် ကျင့်သူအပေါ်မှာ ထားတဲ့ သဘောထား ဖြစ်သည်။ ထေရဝါဒက ဘုရားလောင်း ကို ပုထုဇဉ်ပဲရှိသေးလို့ မကိုးကွယ်ကြပါ။ တချို့က ဆိုပြန်သည်။ ထေရဝါဒ ဆိုတာ ရဟန္တာ ဖြစ်ဖို့ နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုဖို့ ကျင့်တဲ့ ဝါဒဖြစ်ပြီး၊ မဟာယာန ကတော့ ဗုဒ္ဓဖြစ်မယ့် ဘုရားလောင်း ဗောဓိသတ္တကျင့်စဉ်ကို လက်ခံတဲ့ ဝါဒလို့ ဆိုကြပြန်သည်။ ထေရဝါဒ တွင် ဗောဓိသတ္တ သည် လွတ်မြောက်ရာ လမ်းကို သစ္စာတရားကို မသိသေးတဲ့ ပုထုဇဉ်မို့ မကိုးကွယ်ကြပါ။ မဟာယာန တွင် ကိုးကွယ်စရာ ဗောဓိသတ္တ တွေ များပါသည်။ ဘုရားလောင်း၊ ဘုရား၏ မိခင်၊ ဖခင်အစုံဖြစ်သည်။ မဟာယာနမှာ အရဟတ္တဖိုလ်ရပြီးသား ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည် အရဟတ္တဖိုလ်ကနေ နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုလို့ မရသေးပါ။ အရဟတ္တဖိုလ်ကနေ အနာဂမ်၊ သကဒါဂမ်၊ သောတာပန် အထိ ပြန် လျှောကျသွားပြီး ပုထုဇဉ်ပြန်ဖြစ်သွားရသည်။ ပြီးမှ ဘုရားဆုပန်ပြီး ဘုရားဖြစ်ဖို့ ပြန်ကြိုးစားကြရသည်။
ဤကျမ်းစာအုပ်၌ ဖော်ပြပါရှိသည့်အတိုင်း
သူ့အပိုင်းနှင့် သူ့အရွယ် ဟန်ချက်ညီညီ နေထိုင်ကျင့်ကြံသွားပါက
“ဗုဒ္ဓဘာသာကောင်းတစ်ယောက်” ဧကန်မုချ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
*************************************
#ပိဋကတ်မှဗုဒ္ဓနှင့်ဓမ္မ
Click here to read more about Buddhist Literature >>>
ဗုဒ္ဓဘာသာ စာပေများ စာမျက်နှာသို့ ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန် >>>
2. Hindu religious literatures [ ဟိန္ဒူ ဘာသာရေး စာပေများ ]
Hinduism, or Sanatana Dharma, is the world's oldest living religion, with origins in India dating back over 5,000 years, though there is no single founder or sacred text that encompasses it. It is a diverse family of spiritual traditions united by dharma (right living), and its core concepts include the immortal soul (atman), karma (cause and effect), reincarnation (rebirth), and the ultimate reality of Brahman. Hinduism is unique for its flexibility, accommodating diverse beliefs from monotheistic to atheistic views, and its followers practice a variety of rituals and holidays, with the Vedas being a foundational source of hymns and philosophical teachings.
And Hinduism is the world's third-largest religion, with approximately 1.20 billion followers, or around 15% of the global population, known as Hindus, centered mainly in India, Nepal, Mauritius, and in Bali, Indonesia. Significant numbers of Hindu communities are found in the countries of South Asia, in Southeast Asia, in the Caribbean, Middle East, North America, Europe, Oceania and Africa.
For more information: https://en.wikipedia.org/wiki/Hinduism
ဟိန္ဒူဘာသာသည် ကမ္ဘာ့သက်တမ်းအရင့်ဆုံး၊ သမိုင်းအရှည်ကြာဆုံးသော ဘာသာတရားဖြစ်သည်။ သူ၏ကျမ်းစာများသည် ဘီစီ ၃၀ဝ၀ ဝန်းကျင်ကပင် လူတို့၏ ကိုးကွယ်မှုကဏ္ဍတွင် နေရာယူခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးဘာသာတရား လည်းဖြစ်သည်။ ဟိန္ဒူဘာသာဝင်သူများသည် ကိုယ့်ဘာသာကို သနာတနာဓမ္မ (သင်္သကရိုက် - सनातन धर्म၊ ထာဝရဘာသာတရား) ခေါ်သည်။ ဟိန္ဒူလူမျိုးတို့သည် မိမိတို့ ယုံကြည် ကိုးကွယ်သည့် အယူဝါဒကို သနာတနဓမ္မ (ထာဝရ တည်မြဲနေသော ဘာသာတရား) ဟု ခေါ်ကြသည်။ အကြောင်းမူကား ဟိန္ဒူအယူဝါဒသည် ထာဝရ တည်မြဲနေသော အဆုံးအမဟု ယူဆထားသည့် ဝေဒကျမ်း၌ ပါရှိသော အဆုံးအမများကို အခြေခံပြုထားသောကြောင့် ဖြစ်လေသည်။
ဟိန္ဒူအယူဝါဒသည် အခြားသောဝါဒများကဲ့သို့ ပုဂ္ဂိုလ် တစ်ဦးတယောက်က စတင်တည်ထောင်ထားသည့် အယူဝါဒ မဟုတ်ပေ။ သို့ဖြစ်၍ ဟိန္ဒူအယူဝါဒဟူသော အမည်နာမသည် ဗုဒ္ဓအယူဝါဒ၊ ခရစ်ယန် အယူဝါဒ စသည်တို့ကဲ့သို့ စတင်တည်ထောင်သူ၏ အမည်နာမကိုစွဲ၍ တွင်နေသော အမည်နာမမျိုး မဟုတ်ပေ။
အမှန် စင်စစ် ဟိန္ဒူ ဆိုသည့် စကားလုံးကို မည်သည့် ဝေဒကျမ်း နှင့် အခြား ကျမ်းစာတွင်မျှ တွေ့ရှိရမည် မဟုတ်ပါ။ အိန္ဒူ မြစ်၏ တစ်ဖက်ကမ်းတွင် နေသူများကို ဟိုဘက်မှ သူများက ခေါ်ဆိုရာမှ ဟိန္ဒူ ဟု ဖြစ်တည် ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည် ဟု သမိုင်းပညာရှင် အချို့ဆိုကြသည်။
ဟိန္ဒူအယူဝါဒ၏ အရင်းအမြစ်ကို စိစစ်လေ့လာကြည့်လျှင် မှုန်ဝါးဝါးသာ တွေ့မြင်ရလိမ့်မည်။ သို့ရာတွင် ဟိန္ဒူအယူဝါဒသည် ခရစ်နှစ်မစမီ ရှေ့ယခင့်ယခင်က အာရိယန်လူမျိုးများ အိန္ဒိယသို့ ပြောင်းရွှေ့လာကြစဉ် သူတို့နှင့် တပါတည်းပါလာသည့် ဗြဟ္မဏ အယူဝါဒမှ ကြီးထွားဖွံဖြိုးလာသည့် အယူဝါဒဖြစ်သည်ဟူ၍ကား လက်ခံယုံကြည်ကြသည်။ ဟိန္ဒူအယူဝါဒသည် သမိုင်းခေတ်မတိုင်မီက ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော ရှေးအကျဆုံး အယူအဆဝါဒ ဖြစ်သည်ဟု ယူဆထားကြသည်။ လွန်ခဲ့သည့်နှစ်ပေါင်း နှစ်ထောင်ကျော်အတွင်း ဟိန္ဒူအယူဝါဒ လောက၌ သူတော်စင် ရသေ့များ၊ တမန်တော်များ၊ ဒဿနဗေဒပညာရှင်များ အမြောက်အမြား ပေါ်ထွက်ခဲ့သည်။ ယင်းပုဂ္ဂိုလ်များသည် ဟိန္ဒူအယူဝါဒ၏ အဆုံးအမ ဓလေ့ထုံးစံ၊ အစဉ်အလာများကို ထွန်းကားပြန့်ပွားအောင် ပြုမူဆောင်ရွက်ခဲ့ကြလေသည်။
ဟိန္ဒူအယူဝါဒ၏ ဒဿန (အဘိဓမ္မာ)သည် ကျယ်ပြန့်သည်။ ထွေပြားသည်။ ဟိန္ဒူအယူဝါဒ၌ ဒဿန ခြောက်မျိုးကွဲပြားနေသည်။ ယင်းခြောက်မျိုးကို ဆဒဿန (ဒဿနခြောက်မျိုး)ဟု ခေါ်သည်။ ယင်းဒဿနခြောက်မျိုးသည် ဘီစီငါးရာစုနှစ် မတိုင်မီကပင် စတင်ပေါ်ပေါက်သည်ဟု အဆိုရှိသည်။ ယင်းခြောက်မျိုး ကား ဉာယ၊ ဝိသေသိက၊ သံခယာ၊ ယောဂ၊ ပုဗ္ဗမီမံသာ၊ သို့မဟုတ် မီမံသာ၊ ဝေဒန္တတို့ ဖြစ်သည်။
ဉာယ ဒဿနကို တီထွင်သူမှာ ဂေါတမ မဟာရသေ့ ဖြစ်သည်။ ဉာယဒဿနာသည် စူးစမ်းဆင်ခြင်မှုအရ ပေါ်လာသည့် ယထာဘူတကျသော အတွေးအခေါ် ဖြစ်သည်။
ဝိသေသိကဒဿနကို စတင်သူမှာ ကဏာဒ မဟာရသေ့ ဖြစ်သည်။ ဝိသေသိက ဒဿန၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ သတ္တဝါများအား လွတ်မြောက်ငြိမ်းချမ်းမှု ရရှိစေရန် ဖြစ်သည်။
သံခယာ ဒဿနကို စတင်တီထွင်သူမှာ ကပိလ မဟာရသေ့ဖြစ်သည်။ သံခယာဒဿန သည် ထာဝရ ဘုရားသခင် တည်ရှိမှုကို အယူမရှိသော ဒဿန ဖြစ်သည်။
ယောဂဒဿနကို စတင်သူမှာ ဇေမိနီ မဟာရသေ့ ဖြစ်သည်။
မီမံသာကို ပုဗ္ဗမီမံသာဟုလည်း ခေါ်သည်။ မီမံသာဒဿန၏ အဓိက ရည်ရွယ်ချက်မှာ ဝေဒကျမ်းများ၌ ပါရှိသည့် အယူဝါဒရေး ဓလေ့ထုံးစံများကို အကာအကွယ်ပေးရန်နှင့် ထောက်ခံ အားပေးရန် ဖြစ်သည်။
ဝေဒန္တဒဿနသည် ဥပနိသျှဒ်မှ ဖြစ်ထွန်း ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ဥပနိသျှဒ်၌ ဝေဒအယူအဆသည် တိုးတက်မှု အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုကြောင့် ဥပနိသျှဒ်ကို ဝေဒ၏ အဆုံး (ဝေဒန္တ)ဟုခေါ်ခြင်း ဖြစ်လေသည်။
အတ္တမာ
ဟိန္ဒူအယူဝါဒအရ နတ်၊ လူ၊ တော၊ တောင်၊ ရေ၊ မြေ စသော ရှိရှိသမျှ အရာဝတ္တုများသည် ပရမတ္တမာ ခေါ် ဘုရား သခင်၏ အစိတ်အပိုင်းမျှသာ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ဤမျက်မှောက် ကမ္ဘာလောကသည် မာယာ (အထင်အမှတ် မှားနေခြင်း)မျှသာ ဖြစ်သည်၊ မလွဲမသွေ ပျက်စီးသွားရမည်။ မသိအပ်သည့်၊ မသိရသည့် ပရမတ္တမာခေါ် ဘုရားသခင်သည်ကား ပြောင်းလဲခြင်းမရှိပဲ နိစ္စထာဝရ တည်မြဲနေသောအရာ ဖြစ်သည်။
ဟိန္ဒူလူမျိုးတို့သည် အတ္တမာ (ဝိဉာဉ်)ကို ယုံကြည်ကြသူများ ဖြစ်၏။ ဟိန္ဒူအယူဝါဒအရ အတ္တမာသည် ကံတရား၏ အရှိန်အဟုန် မကုန်မချင်း မရမတ္တမာနှင့် သွားရောက် ရောနှောပေါင်းဆုံမှု မဖြစ်မချင်း၊ အသင်္ချေ အနန္တဘဝသံသရာ၌ ထပ်ခါထပ်ခါ ပဋိသန္ဓေ တည်နေရပေလိမ့်မည်။ လူတစ်ဦးတစ်ယောက်သည် မိမိကိုယ်ကို မိမိမြင့်ရာသို့လည်း တက်စေနိုင်သည်။ နိမ့်ရာသို့လည်း ကျစေနိုင်သည်။ လူတစ်ဦးတစ်ယောက်သည် မကောင်းမှုကို ပြုလုပ်လျှင် ကွယ်လွန်သွားပြီးသည့်နောက်၌ အတိဒုက္ခ ရောက်ရလေသည်။ သို့မဟုတ် ငရဲခံရလေသည်။
ကုသိုလ်ကောင်းမှုကို ပြုလုပ်လျှင်ကား နတ်ရွာသို့လားရလေသည်။ ငရဲပြည်၌ ခံရသည့် ဒုက္ခသည် လည်းကောင်း၊ နတ်ပြည်၌ စံရသည့် သုခသည်လည်းကောင်း အစဉ်ထာဝရ တည်မြဲမနေပေ။ အတ္တမာ (ဝိဉာဉ်)သည် မောက္ခ (လွတ်ငြိမ်းမှု)ကို မရမချင်း၊ မိမိ၏ မူရင်း အိမ်ဂေဟာဖြစ်သည့် ဗြဟ္မနှင့် သွားရောက် မပေါင်းမချင်း ဘဝအသစ် ဖြစ်မြဲ ဖြစ်နေပေလိမ့်မည်။ မောက္ခ (လွတ်ငြိမ်းမှု)သည် ယုံကြည် ကိုးကွယ်မှုဖြင့် ရရှိသည့်အရာမဟုတ်။ လက်တွေ့ ကျင့်ကြံအားထုတ်မှ ရရှိနိုင်သည့်အရာ ဖြစ်သည်။
Photo: Swaminarayan Akshardham [Hindu Temple] in Delhi, India.
ဟိန္ဒူဘာသာအနှစ်ချုပ် [ဖတ်ရှုရန်]
ဟိန္ဒူဘာသာစာမျက်နှာသို့ ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန် >>>
Click here to read more about Hindu religious literatures >>>>>
3. Christian literatures [ ခရစ်ယာန် ဘာသာရေး စာပေများ ]
Christianity is a religion based on the life, teachings, death, and resurrection of Jesus Christ. Christians believe Jesus is the Son of God and Savior of humanity. The central book is the Bible, made up of the Old Testament and the New Testament.
Key Beliefs:
One God (Father, Son, Holy Spirit – Trinity).
Jesus died on the cross for the forgiveness of sins.
Faith in Jesus brings eternal life.
Worship, prayer, baptism, communion, and following Jesus’ teachings.
Different groups (called denominations) interpret and practice Christianity in different ways, such as Catholic, Orthodox, Protestant (Baptist, Methodist, Anglican, Pentecostal, etc.).
For more details ; https://en.wikipedia.org/wiki/Christians
ခရစ်ယာန်ဘာသာရေးသည် ယေရှုခရစ်တော်၏ဘဝ၊ သင်ကြားချက်များ၊ ချက်ကျွတ်ခြင်းနှင့် အသက်ထမြောက်ခြင်း အပေါ်အခြေခံထားသည်။ ခရစ်ယာန်များသည် ယေရှုခရစ်တော်ကို ဘုရားသခင်၏သား ဖြစ်ကြောင်း၊ လူသားတို့၏ ကယ်တင်ရှင် ဖြစ်ကြောင်း ယုံကြည်ကြသည်။ ခရစ်ယာန်စာတမ်းမှာ သစ္စာအုပ် (Bible) ဖြစ်ပြီး အဟောင်းစာတမ်း၊ အထူးစာတမ်း (Old & New Testament) ပါဝင်သည်။
အဓိကယုံကြည်ချက်များ -
တစ်ဦးတည်းသော ဘုရား (အဘဘုရား ၊ ဘုရားသားတော် ၊ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်)
ယေရှုတော်သည် အပြစ်အတွက် တိုက်ရိုက်ချက်ကျွတ်ခံခဲ့သည်
ယေရှုကိုယုံကြည်လျှင် 永恒အသက် (နတ်မြို့တော်) ရနိုင်သည်
အလွှာအစားဝတ်၊ ဆုတောင်းခြင်း၊ ရေစစ်ခြင်း (Baptism)၊ သွေး၊ အသားအလှူပွဲ (Communion) တို့ကို ကျင့်ကြသည်
ခရစ်ယာန်ဘာသာတွင် အဖွဲ့အစည်း အမျိုးမျိုး (Denominations) ရှိပြီး လိုက်နာပုံအဆင့်အတန်းကွာခြားသည်။ ဥပမာ- ကက်သလစ် (Catholic) ၊ ဩသဒေါက် (အော်သဒေါက်စ်) ၊ ပရိုတက်စတင့် [ဗတ္တိဇံ (နှစ်ခြင်း) ၊ မက်သဒစ် ၊ အင်္ဂလီကန် ၊ ပင်တေကုတ္တေ (ပင်တီကုစတယ်) စသည်တို့ဖြစ်သည်။]
🌿 Christianity Denominations Overview
| Denomination | Main Beliefs & Practices | အဓိကယုံကြည်ချက်များ |
|---|---|---|
| Catholic (Roman Catholic) |
- Largest group, led by Pope in Rome. - Faith + good works. - 7 Sacraments (Baptism, Communion, Confession, etc.). - Tradition + Bible together. |
- ရောမမြို့ရှိ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ဦးဆောင်သော အကြီးဆုံးအဖွဲ့။ - ယုံကြည်ခြင်း + ကောင်းသောအကျင့်။ - ၇ ပါး (ဗတ္တိဇံ၊ မိတ်သဟာယ၊ ဝန်ခံခြင်း စသည်)။ - ထုံးတမ်းစဉ်လာ + ကျမ်းစာတွဲ။ |
| Orthodox (Eastern Orthodox) |
- Ancient branch (Greece, Russia, etc.). - Emphasis on icons, liturgy (formal worship). - Led by Patriarchs (no Pope). |
-အဟောင်းဆုံးရှေးဟောင်းအဖွဲ့ (ဂရိ၊ ရုရှား၊ စသည်)။ - သင်္ကေတများ၊ ဝတ်ပြုဆုတောင်းမှု (တရားဝင်ကိုးကွယ်မှု) ကိုအလေးပေး။ - ဘိုးဘေးများ ဦးဆောင်သည် (ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးမရှိ)။ |
| Baptist (Protestant) |
- Believer’s baptism only (adults, immersion in water). - Independent local churches. - Strong on evangelism + Bible authority. |
- ဗတ္တိဇံကိုယုံကြည်သူသာလျှင် (အရွယ်ရောက်သူများ၊ ရေတွင် နှစ်မြှုပ်ခြင်း)။ - လွတ်လပ်သောဒေသခံအသင်းတော်များ။ - ဧဝံဂေလိတရား + ကျမ်းစာအုပ်စိုးမှု အပေါ် ခိုင်မာတယ်။ |
| Methodist (Protestant) |
- Founded by John Wesley. - Stresses personal holiness + social service. - Organized church structure. |
- John Wesley မှတည်ထောင်ခဲ့သည်။ - တစ်ကိုယ်ရည်သန့်ရှင်းမှု + လူမှုရေးဝန်ဆောင်မှုကို အလေးထားသည်။ - ဘုရားကျောင်းဖွဲ့စည်းပုံ စနစ်ကျ။ |
| Anglican / Episcopal (Protestant) |
- Originated in England. - Mix of Catholic tradition + Protestant beliefs. - Led by bishops (Episcopal system). |
- အင်္ဂလန်တွင် စတင်သည်။ - ကက်သလစ်ထုံးတမ်းအစဉ်အလာနှင့် ပရိုတက်စတင့် ယုံကြည်ချက် ရောနှောပေါင်းစပ်။ - ဂိုဏ်းအုပ်များ (Episcopal system) မှ ဦးဆောင်သည်။ |
| Pentecostal (Protestant) |
- Spirit-filled worship (clapping, healing, speaking in tongues). - Belief in direct Holy Spirit experience. - Very lively churches. |
- ပြည့်စုံသောဝိညာဉ်တော် ကိုးကွယ်မှု (လက်ခုပ်တီးခြင်း၊ ကုသခြင်း၊ နှုတ်ကပါတ်တော်၏ အလိုအတိုင်း ပြောဆိုခြင်း)။ - သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ တိုက်ရိုက်အတွေ့အကြုံကို ယုံကြည်ခြင်း။ - အလွန်အသက်ဝင်သော ဘုရားကျောင်းများ။ |
ခရစ်ယာန်ဘာသာစာမျက်နှာသို့ ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန် >>>
Click here to read more about Christian literatures >>>
4. Islamic literatures [ အစ္စလာမ် ဘာသာရေး စာပေများ ]
Islam is an Abrahamic monotheistic religion based on the Quran, and the teachings of Muhammad. Adherents of Islam are called Muslims, who are estimated to number 2 billion worldwide and are the world's second-largest religious population after Christians.
The two main Islamic branches are Sunni Islam (87–90%) and Shia Islam (10–13%). While the Shia–Sunni divide initially arose from disagreements over the succession to Muhammad, they grew to cover a broader dimension, both theologically and juridically. The Sunni canonical hadith collection consists of six books, while the Shia canonical hadith collection consists of four books.
Sunni Islam, or Sunnism, is the name for the largest denomination in Islam. The term is a contraction of the phrase "ahl as-sunna wa'l-jamaat", which means "people of the sunna (the traditions of Muhammad) and the community". Sunni Islam is sometimes referred to as "orthodox Islam", though some scholars view this as inappropriate, and many non-Sunnis may find this offensive. Sunnis, or sometimes Sunnites, believe that the first four caliphs were the rightful successors to Muhammad and primarily reference six major hadith works for legal matters, while following one of the four traditional schools of jurisprudence: Hanafi, Hanbali, Maliki or Shafi'i.
Shia Islam, or Shi'ism, is the second-largest Muslim denomination. Shias, or Shiites, maintain that Muhammad's successor as leader, must be from certain descendants of Muhammad's family known as the Ahl al-Bayt and those leaders, referred to as Imams, have additional spiritual authority. Shias are guided by the Ja'fari school of jurisprudence.
For more information: https://en.wikipedia.org/wiki/Islam
(သို့ဖြစ်ရာ မွတ်စလင်ဘာသာဟူ၍ ခေါ်ဆိုသုံးနှုံးလျှင် မှားမည်ဖြစ်သည်။)
အစ္စလာမ်ဘာသာတွင် ဆွန်နီ(Sunni) နှင့် ရှီးအာ(Shi'a)ဟူသော အဓိကဘာသာအုပ်စုခွဲကြီး နှစ်ခုရှိပြီး၊ မွတ်စလင်အများစုသည် ထိုဘာသာအုပ်စုခွဲ နှစ်ခုအနက် တစ်ခုတွင် အဓိက ပါဝင်ပါသည်။
ဆွန်နီ မွတ်စလင်များသည် အစ္စလာမ်ဘာသာတွင် အကြီးမားဆုံးအုပ်စုဖြစ်ပြီး ၊ ကမ္ဘာ မွတ်စလင်ဦးရေ ၂.၀၄ ဘီလီယံ၏ ၇၀% ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်း တို့ကို “Ahle Sunnah Wal Jama'ah (ပြည်သူများ၏ ဥပဒေသ နှင့် အဓိက) “ ဟုအမည်တပ်သည်။ အာရပ်ဘာသာတွင် အက်စ်ဆွန်န (as-Sunnah ) ၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ “ဥပဒေသ” သို့မဟုတ် “လမ်း” ဟု ဆိုသည်။ ဆွန်န (မိုဟာမက်ဘဝ၏ ဥပမာ)သည် ဆွန်နီအဆိုအမိန့်၏ အဓိကမဏ္ဍိုင်ကြီးဖြစ် သည်ဟု ကိုရန်နှင့် ဟာဒစ်ကျမ်းတို့တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ဆွန်နီများသည် ပထမဆုံးသော အုပ်ချုပ်ရေး နှင့် ဘာသာရေးအဓိကခေါင်းဆောင်ကြီး (Khalifah) လေးဦးအား မိုဟာမက်အရိုက်အရာကို အမှန်အကန်ဆက်ခံသူများဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ဘုရားသခင်သည် မည်သည့်ခေါင်းဆောင်များကိုမှ မိုဟာမက်၏ ဆက်ခံသူများအဖြစ် ပြဆိုခြင်းမရှိ ခဲ့သည့်အတွက်၊ ထိုခေါင်းဆောင်များသည် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံထားခဲ့ရသူများဖြစ်မည်။ အသိအမှတ်ပြုလက်ခံထား သည် မက်ဇ်ဟဗ် (madh'habs) (အတွေးအခေါ်ကျောင်းများ) ကျောင်းလေးခုရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဟာနဖီ ၊ မာလီကိ ၊ ရှာဖီ နှင့် ဟန်ဘလီ တို့ဖြစ်သည်။ အားလုံးသော ထိုလေးခုသည် အခြား အခြားသော ခိုင်မာမှုများကို လက်ခံကြပြီး မွတ်စလင်တစ်ဦးသည် ယင်းတို့ထဲမှတစ်ခုခုကို သဘောကျနှစ်သက် သလို ရွေးချယ်နိုင်သည်။
ရှီအတ်သည် အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်များ၏ 15% ရှိပြီး၊ ဒုတိယအကြီးမားဆုံးသော ဂိုဏ်းခွဲဖြစ်သည်။ သူတို့ သည် အီမမ်များ၏ နိုင်ငံရေးနှင့် ဘာသာရေး ခေါင်းဆောင်မှုကို ယုံကြည်လက်ခံကြသည်။ အီမမ်သည် အလီအစ်ဗ်နိ အဗီတာလစ်ဘ် (Ali ibn Abi Talib) မှ ဆင်းသက်လာသူများဖြစ်ပြီး၊ ရှီအတ်များ၏ အဆိုအရ ၊ အီမမ်များသည် အစ်စမာ(ismah) ၏ အသိုက်အဝန်းတွင်ရှိကြသူများဖြစ်သည်။ အစ်စမာ၏ အဓိပ္ပာယ်သည် တရားတော်အနေဖြင့် မမှား မယွင်းနိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။ ရှီအတ်တို့သည် အလီအစ်ဗ်နိ အဗီတာလစ်ဘ် (မိုဟာမက်နှင့် ဝမ်းကွဲတော်စပ်ပြီး သားမက်လည်း ဖြစ်သူ)ကို မိုဟာမက်အရိုက်အရာဆက်ခံသူအဖြစ် ယုံကြည်ကြသည်။ ရှေးယခင်မွတ်စလင်ခေါင်းဆောင်ကြီးများ၏ တရားဝင်သတ်မှတ်ခဲ့သည်များကို ငြင်းပယ်၍ အလီအစ်ဗ်နိ အဗီတာလစ်ဘ်ကို ပထမဦးဆုံးသော အီမမ် (ခေါင်းဆောင်)အဖြစ် ခေါ်ဆိုကြသည်။ ရှီအတ်အများစုအတွက် အီမမ်တစ်ဦးသည် ဘုရားသခင်၏ခန့်အပ်ထားမှုများဖြင့် အုပ်ချုပ်ပြီး၊ မွတ်စလင် များအတွင်းတွင် “လုံးဝစိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်“ အဖြစ် စွဲကိုင်ထားပြီး ၎င်းတို့အဆိုအမိန့်နှင့် ဟောကြားသည့်တရားသည် နောက်ဆုံးဖြစ်သည်။
အစ္စလာမ် ဘာသာ စာမျက်နှာသို့ ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန် >>>>>
Click here to read more about Islamic literatures >>>
5. Jainism literatures [ ဂျိန်းဘာသာရေး စာပေများ ]
Jainism is a non-theistic religion founded in India in the 6th century BC as a reaction against the teachings of orthodox Brahmanism, and still practised there. The Jain religion teaches salvation by perfection through successive lives, and non-injury to living creatures, and is noted for its ascetics.
It is an ancient Indian religion and philosophy built upon the core principles of non-violence (\(ahimsa\)), asceticism, and a multi-faceted view of reality. With around six million adherents worldwide, most of whom reside in India, Jainism is one of the world's oldest religions.
Key beliefs and concepts
The Soul (Jiva): Jains believe that every living being, regardless of size, possesses an eternal and individual soul. This soul is distinct from the body and is inherently pure, knowledgeable, and blissful.
Karma: Unlike many other traditions, Jains conceive of karma not just as an abstract moral concept, but as a physical substance composed of fine particles. These karmic particles are attracted to the soul by one's actions, and they create a veil that obscures the soul's true nature.
Samsara and Moksha: The accumulation of karma traps the soul in the cycle of birth, death, and rebirth (Samsara). The ultimate goal of Jainism is to shed all karmic particles and achieve liberation (moksha). In this state, the soul is freed from the cycle and attains its true, perfected form.
Non-Creator God: Jains do not believe in a creator deity who manages the universe. They see the universe as an uncreated, eternal, and cyclical entity. Instead, the focus is on the soul's own power and free will to achieve salvation. The term "God" in Jainism refers to a perfected, liberated soul.
Relativity of Truth: Jain philosophy includes the doctrine of (Anekantavada), which suggests that reality is complex and multifaceted, and that no single point of view contains the whole truth. This is often illustrated by the parable of the blind men and an elephant.
The Three Jewels of Jainism
The path to liberation is achieved by following the "Three Jewels" (or Triratna):
1. Right View (Samyak Darshana): Gaining a proper understanding of the universe and the fundamental truths (tattvas) of Jainism.
2. Right Knowledge (Samyak Jnana): Having an accurate and deep knowledge of Jain teachings.
3. Right Conduct (Samyak Charitra): Living an ethical life according to the Jain vows.
The Five Great Vows
The core of Right Conduct for Jain monks, nuns, and laypersons are the five vows, with non-violence being the most important:
1. Non-violence (Ahimsa): Refraining from harming any living creature through thought, word, or deed. This principle is why Jains are strict vegetarians and may take precautions to avoid harming even insects.
2. Truthfulness (Satya): Always speaking the truth.
3. Non-stealing (Asteya): Never taking what is not given.
4. Chastity (Brahmacharya): For ascetics, this means celibacy; for laypersons, it means being faithful to one's partner.
5. Non-possessiveness (Aparigraha): Limiting one's material possessions and attachments.
Sects of Jainism
The two major sects of Jainism have differing views on certain practices and traditions:
Digambara ("Sky-Clad"): This sect's monks do not wear clothes to signify their non-attachment to worldly possessions. They also hold that women cannot achieve liberation.
Shvetambara ("White-Clad"): Monks and nuns of this sect wear simple white robes. They believe that women can also achieve liberation.
For more information: https://en.wikipedia.org/wiki/Jainism
အဓိကဘာသာရေး ယုံကြည်ချက်များမှာ အဟိံသဝါဒ (ahiṃsā, မညှင်းဆဲခြင်း)၊ အနေကန္တဝါဒ (anekāntavāda, ဘက်ပေါင်းစုံမှ ရှုမြင်ခြင်း)၊ အပါရိဂရာဟ (aparigraha, သံယောဇဉ်၊ တွယ်တာမှု မရှိခြင်း)၊ ခြိုးခြံစွာကျင့်ခြင်း (asceticism, ကာမဂုဏ် မမှီဝဲခြင်း) တို့ဖြစ်ကြသည်။
ဘာသာရေးကိုင်းရှိုင်းသော ဂျိန်းဘာသာဝင်များသည် အောက်ပါ အချက်ငါးခုကို လိုက်နာကြသည်။ အဟိံသ၊ အမှန်တရား (satya, သစ္စာ)၊ အစေယ (asteya, မခိုးယူခြင်း)၊ ဗြဟ္မစာရီအကျင့် (brahmacharya)၊ အပါရိဂရာဟ (ပိုင်ဆိုင်မှုမရှိခြင်း) တို့ဖြစ်ကြသည်။ ဤမူများသည် ဂျိန်းဘာသာဝင်တို့၏ လူမှုယဉ်ကျေးမှုကို များစွာသောနည်းလမ်းများဖြင့် အကျိုးသက်ရောက်ရာ နေမှုထိုင်ရာ၌ သက်သက်လွတ်စားသောက်ခြင်းများကိုလည်း ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ Parasparopagraho Jīvānām (ပါရာစပရောပါဂရာဟို ဂျိဝါနမ်) သည် ဂျိန်းဘာသာ၏ ဆောင်ပုဒ်ဖြစ်၍ အနက်မှာ နာမ်(ဝိဉာဉ်)တစ်ခုသည် အခြားနာမ်(ဝိဉာဉ်)ကို ကူညီဆောင်မရန် (သို့) အချင်းချင်း အထောက်အပံ့ အမှီသဟဲပြုရန် ဖြစ်သည်။ နမောကာရ မန္တန်သည် အခြေခံအကျဆုံး ဘုရားစာဖြစ်၏။
ဂျိန်းဓမ္မသည် ကမ္ဘာ့အစောဆုံးသော ဘာသာတရားများထဲက တစ်ခုဖြစ်၍ ဂိုဏ်းခွဲနှစ်ခုရှိသည်။ ဒိဂမ်ဘာရ နှင့် စဗိတမ်ဘာရ တို့ဖြစ်ကြသည်။ ခြိုးခြံမှုအကျင့်၊ လိင်၊ လက်ခံသည်ကျမ်းစာ အပေါ်တွင် မူတည်၍ ကွဲပြားသွားသည်။ နှစ်ဂိုဏ်စလုံး၌ ဒါယကာ/မ များက လှူဒါန်းထောက်ပံ့သော အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်များ ရှိကြသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ဂျိမ်းဘာသာဝင် ၄-၅ သန့်းကြားရှိ၍ အိန္ဒိယပြင်ပတွင် လည်းရှိကြ၍ အနေများသောနိုင်ငံများမှာ ကနေဒါ၊ အမေရိကန်၊ ဥရောပနိုင်ငံများဖြစ်ကြသည်။ ဂျပန်တွင်လည်း ဂျိန်းဘာသာ ထွန်းကာလာနေ၍ ဂျပန်တိုင်းရင်းသားမိသားစု ငါးထောင်ခန့် ဂျိန်းဘာသာဝင်များဖြစ်လာသည်ဟု မှန်းဆရသည်။ ဂျိန်းဘာသာနှင့်ပတ်သက်သော အဓိကပွဲတော်များလည်းရှိကြသည်။
သမိုင်းကြောင်းနှင့် အထွေထွေ
ဂျိန်းဘာသာသည် ခရစ်တော်မပေါ်မီ ၆-ရာစုတွင် ဝါဓမ္မာနမဟာဝိရက ဟိန္ဒူဘာသာနှင့် ခွဲခြား၍ ထူထောင်သော ဘာသာတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းနှင့် မြောက်ပိုင်းတွင် ကိုးကွယ်သူအများအပြား ရှိသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ကိုးကွယ်သူ တစ်သန်းခွဲခန့် ရှိသည်။ ဂျိန်းဘာသာတည်ထောင်သူ မဟာဝီရ(ခေါ်) နိဏ္ဌဋနာလပုတ္တကို ဘက်ဆာရနယ်၌ ခရစ်တော် မပေါ်မီ ၅၉၉ တွင် ဖွားမြင်၍ အသက် ၄၂-နှစ်တွင် ဉာဏ်အမြင်ရကာ နှစ် ၃၀ တရားဟောပြီးနောက် အနိစ္စရောက်သွားသည်။ ရုပ်တုကိုးကွယ်ရာ မထားေချ။ ကံနှင့် ဘဝသစ်ဖြစ်ပေါ်မှုကို လက်ခံသည်။ ဒီဂမ္ဘရနှင့် ဆွီဂမ္ဘရ ဟူ၍ နှစ်ဂိုဏ်း ကွဲပြားသည်။
ဂျိန်းဘာသာသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ကိုးကွယ်ကျင့်သုံးကြသော ဘာသာတစ်မျိုး ဖြစ်ပြီး သတ္တဝါအားလုံးအား အကြမ်းမဖက်ရေး လမ်းစဉ်ပေါ်တွင် အခြေခံထားသည်။ ၎င်း၏ အတွေးအခေါ်နှင့် ကျင့်စဉ်များတွင် ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုး၍ မိမိ၏ စိတ်ဝိဉာဉ်ကို မြင့်မြတ်ရာသို့ ရောက်ရှိရန် နှင့် လွတ်မြောက်ရန်အတွက်ကို အဓိက ထားသည်။ မိမိ၏ ကိုယ်တွင်းရှိ ရန်သူကို အောင်နိုင်ပြီး ကြီးမြတ်သော အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိသော စိတ်ဝိဉာဉ်ကို ဂျိန်းဘာသာတွင် ဂျိန သို့မဟုတ် အောင်မြင်သူ၊ အောင်နိုင်သူ ဟု ခေါ်ကြသည်။ ဂျိန်းဘာသာကို ရှာမန (Shramana ) (ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုး တရား) သို့မဟုတ် နာဂရန်သာ (Nirgrantha ) အတွယ်အတာမဲ့ ဟု ရှေးခေတ်ကျမ်းစာများတွင် ညွှန်းဆိုလေ့ ရှိကြသည်။ ဂျိန်းဘာသာအား အထွတ်အထိပ်သို့ရောက်စေသောသူမှာ ဗုဒ္ဓနှင့် ခေတ်ပြိုင်ဖြစ်သော မဟာဝီရ(ခေါ်) နိဏ္ဌဋနာလပုတ္တ ဖြစ်သည်။
ဂျိန်းဘာသာဝင်တို့သည် တိရစ္ဆာန်များကို ညှင်းပန်းမှုနဲ့ သတ်ဖြတ်မှုမဖြစ်ရအောင် ထွန်ယက်စိုက်ပျိုးသည့် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းအမှုကို မပြုလုပ်ပဲ ကုန်သွယ်စည်းပွားရေးကိုပဲ ဇောက်ချလုပ်ကိုင်သောကြောင့် ကြွယ်ဝချမ်းသာကြပြီး အသိပညာရှင်၊ အနုပညာရှင်များ ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ အုပ်ချုပ်သူ အာဏာပိုင်လုပ်ခြင်းသည် လူနှင့်တိရစ္ဆာန်ကို ညှင်းပန်းရာ ကျသည်ဟု ဆိုပြီး ဂျိန်းဘာသာဝင်များသည် အုပ်ချုပ်သူ ဖြစ်အောင် မကြိုးစားခြင်းကြောင့် ဂျိန်းဘာသာသည် ခေတ်အဆက်ဆက် ဘုရင်များ၏ ချီးမြှောက်ခြင်းကို မခံခဲ့ရ၍ သာသနာပြန့်ပွားမှုနှုန်း အားနည်းခဲ့ပြီး၊ လူနည်းစုသာသနာသာ ဖြစ်ခဲ့ရသည်။
ဂျိန်းဘာသာဝင်တွေ ဝတ်ပြုရာဖြစ်တဲ့ ဂျိန်းဘုရားကျောင်းဟာ ရန်ကုန်မြို့၊ ၂၉ လမ်းမှာ တည်ရှိပြီး ၁၉၁၄ ခုနှစ်လောက်က တည်ဆောက်ခဲ့ပါတယ်။ ဗိသုကာ လက်ရာတွေကိုကြည့်ရင် ကိုလိုနီခတ်က တည်ဆောက်ခဲ့တဲ့ အဆောက်အဦလို့ ခန့်မှန်းကြပါတယ်။ အပေါ်ထပ်အမိုးမှာ ခြင်္သေ့နှစ်ကောင် မတ်တပ်ရပ်နေတဲ့ပုံကို ထုလုပ်ထားပါတယ်။ ဂျိန်းဘာသာရေး ခေါင်းဆောင်ဘုန်းကြီးတွေဟာ အဝတ်အစား မဝတ်ဘဲ ကိုယ်လုံးတီးနေလေ့ ရှိကြပါတယ်။ ဂျိန်းဘာသာဝင်တွေဟာ ဂျိန်းဘုရား စုစုပေါင်း ၂၄ ဆူရှိတယ်လို့ ယူဆထားကြပြီး ဘုရားအားလုံးဟာ သံသရာဝဋ်က လွတ်ကင်းသွားကြပြီလို့ ယူဆထားကြပါတယ်။
သတ္တဘင်္ဂဝါဒ
သတ္တဘင်္ဂဝါဒဟူသည် — အိန္ဒိယပြည်တောင်ပိုင်း အန္ဓကတိုင်း(အန္ဓရာ ပြည်နယ်)၌ ထွန်းကားခဲ့သော နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တ (မဟာဝီရ)၏ ဝါဒဖြစ်သည်။ ၎င်း ဝါဒကို “ဂျိန်းဝါဒ” ဟူ၍လည်းကောင်း, “သိယာဝါဒ” ဟူ၍ လည်းကောင်း, “အနေကန္တိကဝါဒ” ဟူ၍လည်းကောင်း, “သံသယဝါဒ “ဟူ၍ လည်းကောင်း ခေါ်ဝေါ်ကြသေးသည်။ ၎င်းဝါဒ၏ လိုရင်းအချုပ်ကား—
(၁) သိယာ အတ္ထိ ဇီဝေါ (ဇီဝေါ၊ ဇီဝသည်။ အတ္ထ၊ သဝိညာဏကတို့၌ ထင်ရှား ရှိသည်။ သိယာ၊ ဖြစ်မူလည်း ဖြစ်ရာ၏)။
(၂) သိယာ နတ္ထိ ဇီဝေါ (ဇီဝေါ၊ ဇီဝသည်။ နတ္ထိ၊ အဝိညာဏကတို့၌ ထင်ရှားမရှိသည်။ သိယာ၊ ဖြစ်မူလည်းဖြစ်ရာ၏)။
(၃) သိယာ အဝတ္တဗ္ဗော ဇီဝေါ (ဇီဝေါ၊ ဇီဝသည်။ (သမာနောပိ၊ ထင်ရှား ရှိသော်လည်း။) အဝတ္တဗ္ဗော၊ ထင်ရှားရှိသော ဇီဝ၏အဖြစ်ဖြင့် မဆိုအပ်သည်။ သိယာ၊ ဖြစ်မူလည်း ဖြစ်ရာ၏)။
(၄) သိယာ အတ္ထိ နတ္ထိ နတ္ထိရူပေါ ဇီဝေါ (ဇီဝေါ၊ ဇီဝသည်။ အတ္ထိ၊ ခန္ဓာကိုယ်ကို ဆောင်သောအခါ, ခန္ဓာ ကိုယ်နှင့် အတူတကွ ဖြစ်သောအခါ ထင်ရှား ရှိသည်လည်းကောင်း။ နတ္ထိ၊ ခန္ဓာကိုယ်နှင့် ကွဲကွာသောအခါ ထင်ရှား မရှိသည်လည်းကောင်း။ နတ္ထိရူပေါ၊ ထင်ရှားမရှိသော သဘော ရှိသည်လည်းကောင်း။ သိယာ၊ ဖြစ်မူလည်း ဖြစ်ရာ၏)။
(၅) သိယာ အတ္ထိ အဝတ္တဗ္ဗော ဇီဝေါ (ဇီဝေါ၊ ဇီဝသည်။ အတ္ထိ၊ ထင်ရှားကား ရှိ၏။ ကိန္တု၊ သို့သော်လည်း) အဝတ္တဗ္ဗော၊ ထင်ရှားရှိသော ဇီဝဟု မဆိုအပ်သည်။ သိယာ၊ ဖြစ်မူလည်း ဖြစ်ရာ၏)။
(၆) သိယာ နတ္ထိ အဝတ္တဗ္ဗော ဇီဝေါ (ဇီဝေါ၊ ဇီဝသည်။ နတ္ထိ၊ ပစ္စက္ခမာနအားဖြင့် ထင်ရှား မရှိသည်လည်းကောင်း။ အဝတ္တဗ္ဗော၊ စက္ခုပသာဒ၏ ပစ္စက္ခအဖြစ်ဖြင့် မဆိုအပ်သည်လည်းကောင်း။ သိယာ၊ ဖြစ်မူလည်း ဖြစ်ရာ၏)။
(၇) သိယာ အတ္ထိ နတ္ထိ အဝတ္တဗ္ဗော (ဇီဝေါ၊ ဇီဝသည်။ အတ္ထိ၊ အနုမာနအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသည်လည်းကောင်း။ နတ္ထိ၊ မျက်မြင်အားဖြင့် ထင်ရှား မရှိသည်လည်းကောင်း။ အဝတ္တဗ္ဗော၊ ထင်ရှိ, မရှိအဖြစ်ဖြင့် မဆိုအပ်သည်လည်းကောင်း။ သိယာ၊ ဖြစ်မူလည်းဖြစ် ရာ၏)။ ဟူသော ကွေ့ကောက်စွာ ပြောဆိုအပ်သော စကား ၇-မျိုးတို့ပင်တည်း)။
ဂျိန်းဘာသာ စာမျက်နှာသို့ ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန် >>>>>
Click here to read more about Jainism >>>>>>>
6. Sikhism / Shikism [ ဆစ်ခ် ဘာသာရေး စာပေများ ]
Sikhism is an Indian religion and philosophy that originated in the Punjab region of the Indian subcontinent around the end of the 15th century CE. It is one of the most recently founded major religions and among the largest in the world with about 25–30 million adherents, known as Sikhs.
For more information : https://en.wikipedia.org/wiki/Sikhism
ဆစ်ခ်ဘာသာသည် ၁၅ရာစုအတွင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံ ပန်ဂျပ်ဘ်ပြည်နယ်တွင် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော ကိုးကွယ်ယုံကြည်ရာ ဘာသာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ စတင်တည်ထောင်ခဲ့သူမှာ ဂုရု နာနာ့ဗ် ဒပ်ဗ် ဖြစ်ပြီး သူမှစ၍ နောက်ထပ် ဂုရု ၁၀ ယောက်တိုင်အောင် တဖြည်းဖြည်း တိုးတက်လာခဲ့ပြီး ဆစ်ခ်ဘာသာ ဆိုင်ရာ နောက်ဆုံးဟောပြောခဲ့သူမှာ ဂုရုဂိုဘင်ဒ် ဆင်းဂ်ဖြစ်ပြီး ဆက်လက်၍ ကိုးကွယ်ရန် ဘာသာရေးကျမ်းမြတ်ဖြစ်သော ဂုရု ဂရန့် ဆာဟစ် ဂျီ အား ဂုရုအဖြစ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပဉ္စမမြောက် ကိုးကွယ်သူ အများဆုံး ဘာသာတရား ဖြစ်ပြီး ကိုးကွယ်သူပေါင်း သန်း ၃၀ ကျော် ရှိသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ပန်ဂျပ်ဘ်ပြည်နယ်မှာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဆစ်ခ်ဘာသာ ကိုးကွယ်သူ အများဆုံးဒေသ ဖြစ်သည်။
ဆစ်ခ်ဘာသာဝင်တို့ အနေနှင့် သူတော်စင် စစ်သည်တော် စိတ်ဓာတ်ရှိရမည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ လူတစ်ယောက်အနေနှင့် မိမိတို့ ကိုယ်အတွင်းမှ မကောင်းမှုများကို မိမိဘာသာ ထိန်းချုပ်နိုင်ရမည်ဖြစ်ပြီး ဂုရု ဂရန့် ဆာဟစ်မှ ရှင်းလင်း ဟောကြားခဲ့သော စင်ကြယ်မှုများနှင့် ဖြည့်ဆည်းနိုင်အောင် ကြိုးစားရမည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ ဆစ်ခ်တို့အနေနှင့် မတရားသဖြင့် ဖိနှိပ်ခံရသူတို့ အား ဘာသာမရွေး၊ အသားအရောင်မရွေး၊ ဇာတ်နိမ့် ဇာတ်မြင့် မရွေး၊ ယုံကြည်သက်ဝင်မှု မရွေး မည်သူ့အား ဖြစ်စေ အကာအကွယ် ပေးနိုင်ရန် အတွက် သတ္တိရှိရမည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။
ဂုရု နာနာက် ဒေဝ (Guru Nanak Dev )
ဂုရု အာမာ ဒဿ (Guru Amar Das )
ဂုရု အန္ဂာဒ် ဒေဝ(Guru Angad Dev )
ဂုရု ရံ ဒဿ(Guru Ram Das )
ဂုရု အာယန် ဒေဝ ( Guru Arjan Dev )
ဂုရု ဟာ ဂေါဗိန္ဒ (Guru Har Gobind )
ဂုရု ဟာ ရာဣ (Guru Har Rai)
ဂုရု ဟာ ကရိရှန် (Guru Har Krishan)
ဂုရု တေဃ ဗဟာဒူရ် (Guru Tegh Bahadur)
ဂုရု ဂိုဘင်ဒ် ဆင်းဂ် (Guru Gobind Singh )
ဆစ်ခ်ဘာသာမှ ပညတ်ချက်များ
ဆံပင်ဖြတ်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ရာ၏ : ဘုရားသခင်၏ တုနှိုင်းမဲ့ဖန်တီးမှုကို လေးစားသောအားဖြင့် မိမိတို့ဆံပင်ကို ဖြတ်ညှပ်ခြင်းမပြုပဲ သဘာဝ အတိုင်း သန့်ရှင်းစွာ မွေးမြူရာ၏။
မူးယစ်သေစာသုံးစွဲခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ရာ၏: အရက်သေစာသောက်စားခြင်း၊ မူးယစ်ဆေး၊ ဆေးရွက်ကြီးနှင့် ဆစ်ခ်ဘာသာတရား၏ "ဆစ်ခ် ရာဟစ် မာယာဒါ" အရ တားမြစ်ထားသော အခြားသောမူးယစ်စေတတ်သောအရာမှန်သမျှကို ရှောင်ကြဉ်ရာ၏။
အသားစားခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ရာ၏ : ရှင်ပြုပြီးသည်ဖြစ်စေ၊ မပြုရသေးသည်ဖြစ်စေ၊ ဆစ်ခ်လူမျိုးတိုင်းသည် အသားစားခြင်းမှ (အထူးသဖြင့် ဟလာ နည်းဖြင့် လည်လှီးသတ်ဖြတ်ထားသော အသားများ)ကို ရှောင်ကြဉ်ရာ၏။
ဆစ်ခ်ဘာသာရေး စာမျက်နှာသို့ ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန် >>>>>
Click here to read more about Sikhism Literatures >>>>>
7. Judaism / Jewish [ ဂျူး ဘာသာရေး စာပေများ ]
Judaism (Hebrew: יַהֲדוּת, romanized: Yahăḏūṯ) is an Abrahamic, monotheistic, ethnic religion that comprises the collective spiritual, cultural, and legal traditions of the Jewish people. Religious Jews regard Judaism as their means of observing the Mosaic covenant, which they believe was established between God and the Jewish people. The religion is considered one of the earliest monotheistic religions.
For More Information : https://en.wikipedia.org/wiki/Judaism
ဂျူးဘာသာ [Judaism]
ဂျူဒါအစ်ဇင် (လက်တင်ဘာသာတွင် လူဒါအစ်မတ်စ်မှ ၊ ဂရိဘာသာတွင် လောက်ဒါအစ်မောစ့်(Ιουδαϊσμός Ioudaïsmos )နှင့် ဟီဘရူးဘာသာတွင် (יהודה ) ရဟုဒယုဒ သည်တန်နက် ဟု သိရှိထားသည့် ဟီဘရူးသမ္မာကျမ်း စာမှ ဆင်းသက်လာသော ယုံကြည်ခြင်းများနှင့် ဝတ်ပြုကိုးကွယ်ခြင်း ပုံစံတစ်ခုဖြစ်သည်။
တယ်မွတ် ကဲ့သို့သော နှောင်းပိုင်း ကျမ်းစာအုပ်များတွင် လေ့လာစူးစမ်းတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ဂျူးလူမျိုးများ သည် ဂျူဒါအစ်ဇင်ကို ဘုရားသခင် ဖန်ဆင်းထူထောင်ပေးခဲ့သည့် အစ္စရေးကလေးငယ်များနှင့် ပိုင်ဆိုင်မှုတော်စပ် ခြင်း၏ ဖော်ပြချက်အဖြစ် မှတ်ယူထားသည်။ အစ္စရေးကလေးငယ်များသည် မူလအစအနေဖြင့် သမ္မာကျမ်းစာ ပါ ဘိုးဘေးဖြစ်သော ပက်ထရီအတ် ဂျက်ကော့ဘ် မှ ဆင်းသက်လာသည့် မျိုးနွယ်စု ဆယ့်နှစ်အုပ်စုဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဂျူးလူမျိုးဖြစ်လာသည်။
ဂျူဒါအစ်ဇင်သည် နှစ်ပေါင်း ၃၀၀၀ ကျော် ထက်ကြာမြင့်စွာ သမိုင်းစဉ်ဆက်ရှိနေသည်ဟု ဆိုထားသည်။ ဂျူးဘာသာ သည် ရှေးအကျဆုံးသော ဘာသာရေးများတွင် တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်ပြီး ယနေ့ထက်တိုင် ရှင်သန်လျက်ရှိ သည်။ သက်တမ်းအရင့်ဆုံးသော ဘာသာဖြစ်သည်။
ယင်းဘာသာ၏ အဆိုအမိန့်များ၊ ရိုးရာများနှင့် တန်ဖိုးထားရှိမှုတို့သည် ခရစ်ယာန်၊ အစ္စလာမ်နှင့် ဘဟေးယုံကြည်မှုတို့ အပါအဝင်နောက်ပိုင်း အေဗရာဟင်ဘာသာ ရေးများကို ဖန်တီးပေးခဲ့သည်။ များစွာသော ဂျူးဘာသာ၏သွင်ပြင်လက္ခဏာများသည် တိုက်ရိုက်ဖြစ်စေ ၊ သွယ်ဝိုက်၍ဖြစ်စေ ၊ အနောက်တိုင်း လူမှုကျင့်ဝတ်များနှင့် မြို့ပြဥပဒေများအပေါ် လွှမ်းမိုးခဲ့ သည်။
ဂျူဒါအစ်ဇင်သည် တစ်ဆူတည်းသော ဘုရားကို ကိုးကွယ်ယုံကြည်သည်ဟု ယေဘုယျအားဖြင့် ထင်မြင်ယူဆရသည်။ သို့သော် အမြဲတစေမဟုတ်သော်လည်း သဘောတရားအရ ခိုင်မာသည်။ ဥပမာအားဖြင့် တစ်ဆူတည်းသော ဘုရားကို ယုံကြည် ကိုးကွယ်မှုကို အစဉ်အမြဲလိုက်နာကျင့်သုံးခြင်း မရှိခဲ့ပါ။ ရှေးခေတ် အစ္စရေးများတွင် အခြားသော ဘုရားများအပေါ် ကိုး ကွယ်မှု ပျံ့နှံ့လာသည်ကို ဂျူးသမ္မာကျမ်းစာ(တန်နက်) တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်းများ ထပ်ခါ တစ်လဲလဲပြစ်တင်ကြိမ်းမောင်းထားခြင်းများတွေ့ရသည်။ ဂရိ-ရောမ ခေတ်တွင် ခရစ်ယာန်သာသနာ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းအထိ ပြန်ဆိုရေးသားခဲ့မှုများ အပါအဝင်များစွာသော ကွဲပြားနေသည့် ပြန်ဆိုရေးသားမှုများ ဂျူဒါအစ်ဇင်တွင် ရှိနေခဲ့သည်။
မျက်မှောက်ကာလများတွင် အချို့ပျော့ပြောင်းသော ဂျူးလုပ်ရှားမှု အဖွဲ့များ ပြောဆိုထိန်းသိမ်းထားသည်မှာ ဂျူးသမ္မာကျမ်းစာသည် လူသားစာရေးသူများမှ ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး သမိုင်းတွင် လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်ခဲ့သော လူအဖြစ်တင်စားသုံးနှုန်းသော နတ်ဘုရား၏ ဖြစ်တည်မှုကို လက်မခံကြပေ။ ဂျူးသမိုင်း တစ်လျှောက် တွင် ပညာရှင်များသည် ဂျူဒါအစ်ဇင်၏အနှစ်သာရ ပို့ချချက်များကို များစွာသော နည်းနာများအဖြစ် အဆိုပြုခဲ့ကြပြီး ယင်းနည်းနာများအားလုံးသည် ဝေဖန်မှုများနင့် ကြုံတွေ့ခဲ့သည်။ အများဆုံးထင်ပေါ်သည့်နည်းနာမှာ ဆယ့်နှစ်ရာစုနှစ်တွင် ပေါ်ထွန်းခဲ့သည့် မိုင်မိုနိုက် ၏ ယုံကြည်မှုအခြေခံသဘောတရားဆယ့်သုံးချက် ဖြစ်သည်။
မိုင်မိုနိုက်၏ အဆိုအရ ယင်းအခြေခံသဘောတရားများအထဲမှ တစ်ခုမဟုတ် တစ် ခုကို ပစ်ပယ်သည့် ဂျူးလူမျိုးတစ်ယောက်ယောက်သည် အယူဝါဒစွန့်လွှတ်သူ ၊ ဘာသာဆန့်ကျင်သူအဖြစ် သုံးသပ်မည်။ သို့သော်လည်း မိုင်မိုနိုက်ရောသူနှင့်ခေတ်ပြိုင်များပါဤအခြေခံသဘောတရားများသည်ဂျူးလူမျိုးအားလုံး၏ယုံကြည်မှုကိုမလွှမ်းခြုံနိုင်ဟုရှုမြင်ထားပြီးဂျူဒါအစ်ဇင်၏ကျမ်းဂန်အနှစ်သာရဖော်ပြချက်သက်သက်မျှသာ ဖြစ်သည်။ အခြားသော ဂျူးပညာရှင်များသည် မိုင်မိုနိုက်၏ အခြေခံသဘောတရားများမှ အနည်း ငယ်ခွဲထွက်သည့် ရှုထောင့်အမြင်များကို လက်ကိုင်ထားကြသည်။
ဂျူးလူမျိုးများ
ဂျူးတွေ ဘယ်ကစတာနဲ့ဆိုတာနဲ့ ပတ်သတ်ပြိးတော့ အငြင်းပွားမှုတွေကတော့ လက်ရှိချိန်ထိရှိနေဆဲပါ။ ရှေးဟောင်းကျမ်းစာများအရတော့ ဂျူးတွေရဲ့အစဟာ တမန်တော်ကြီး အေဘရာဟင်ကနေစတာပါ။ အေဘရာဟင် ဟာ ကနဦးက မက်ဆိုပိုတေးမီယားဒေသရှိ "အားမြို့တော်" မှာ နေထိုင်ခဲ့ပါတယ်။ အေဘရာဟင်ရဲ့ သက်တော် ၁၉နှစ်မှာ ဘုရားသခင်က တမန်တော်အဖြစ်ရွေးချယ်ပြီး အမိန့်တော်ချပေးခဲ့ပါတယ်။ ၎င်းမှာ အေဘရာဟင်အား လက်ရှိဒေသကို စွန့်ခွာကာ ကနန်ဒေသ ကိုပြောင်းရွေ့အခြေချစေကာ ၎င်းဒေသမှာနိုင်ငံသစ်ထူထောင်စေပါတယ်။ ထိုအခါ အေဘရာဟင်နဲ့ မိသားစုများက ပြောင်းရွေ့ခဲ့ပါတယ်။
သို့သော် နှစ်များစွာကြာပြီးနောက် အေဘရာဟင်ရဲ့ မြေးတော့ ယာကုဘ် လက်ထက်မှာတော့ အစာရေစာရှားပါးပြတ်လတ်မှုကြောင့် ယာကုဘ်က သူရဲ့မိသားစု သားတော်၁၂ယောက်နဲ့အတူ အီဂျစ်အင်ပါယာရဲ့ တောင်ပိုင်းမှာ ပြောင်းရွေ့နေထိုင်ခဲ့ပါတယ်။ အီဂျစ်သို့ စစရောက်ချင်းကတော့ အဆင်ပြေပေမယ့် နောက်ပိုင်းမှာ ဂျူးလူမျိုးတွေဟာ အီဂျစ်ဖာရိုဘုရင်ရဲ့ ရက်စက်စွာကျွန်ပြုခြင်းကို ခံခဲ့ရပါတယ်။ အဲအချိန်မှာဘဲ ဟီဘရူး (ဂျူး) မိသားစုမှ တမန်တော်မောဆက်ကို ဖွားမြင်တော်မူပြီး သူ့ရဲ့ မိခင်က နိုင်းမြစ်မှာမျှောလိုက်ပါတယ်။ အကြောင်းရင်းက ထိုအချိန်မှာ ဖာရိုဘုရင်ကြီးက မွေးဖွားလာသမျှသော ဂျူးလူမျိုး သားယောက်ျားလေးများကို ဖမ်းယူသတ်ဖြတ်နေလို့ပါ။ ဒီလိုနဲ့ မောဆက်ကိုမျှောလိုက်တာ ဖာရိုဘုရင်ရဲ့ မိဖုရားဆီရောက်သွားပြီး မိဘုရားကြီးက မွေးစားလိုက်ပါတယ်။ မောဆက်က အရွယ်ရောက်လာတဲ့အခါမှာတော့ သူကိုယ်တိုင် ဟီဘရူးလူမျိုးတွေကို ဦးဆောင်ပြီး ဖာရိုဘုရင်ရဲ့ရန်က ကာကွယ်ရန် ပင်လယ်နီကြီးနှစ်ခြမ်းခွဲကာ ဆိုင်နိုင်ကျွန်းဆွယ်ကို ကယ်တင်ခေါ်ဆောင်သွားပါတယ်။ ဆိုင်နိုင်တောင်တန်းပေါ်မှာပဲ မောဆက်ကို ထာ၀ရဘုရားသခင်က ပညတ်ချက်ဆယ်ပါး (Ten Commandments)ကို ပေးအပ်တော်မူခဲ့ပါတယ်။
ဒီလိုနဲ့ နောက်ပိုင်းမှာ ဂျူးတို့ဟာ နိုင်ငံထူထောင်ပြီး အေးချမ်းစွာနေဖို့ ကြိုးစားသော်လည်း နေခွင့်မရခဲ့ပေ။ နှစ်ပေါင်းများစွာကြာ ဂျူးတို့သည် လူမျိုးအသီးသီး၊ အင်ပါယာအသီးသီးတို့၏ ကျွန်ပြုခြင်းကို ခံခဲ့ရပါတယ်။ အဆီးရီးယန်းများနဲ့ ဘေဘီလုံနီယန်းတွေကတစ်မျိုး၊ ဂရိတို့ကတစ်ဖုံ၊ ရောမတွေကတစ်သွယ်၊ ပါရှန်၊ တူရကီအော်တိုမန်များ၊ အာရပ်များကတစ်နည်း တစ်လှည့်စီအုပ်စိုးခဲ့ကြပါတယ်။
ဖိနှိပ်မှုအမျိုးမျိုးနဲ့ ကျွန်ပြုမှုတွေကြောင့် နေရပ်စွန့်ခွာခဲ့ရတဲ့ ဂျူးများရှိသလို ကျွန်အဖြစ်ရောင်းချခံခဲ့ရမှုကြောင့် ဥရောပအနှံ့ကို ဂျူးများ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့ပါတယ်။
ဂျူးတို့သည် နောက်ပိုင်းတွင် အစ္စရေးနိုင်ငံဟုခေါ်သည့် အစ္စရေးဟု ခေါ်ဝေါ်သောလူမျိုးစုများ တည်ထောင်ရန် Mesopotamia မှပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ကြသည်။ သမ္မာကျမ်းစာအရ ဤရွှေ့ပြောင်းမှုနှင့် အခြေချနေထိုင်မှုသည် အာဗြဟံအတွက် အာဗြဟံနှင့် သူ၏သားသမီးများအတွက် လူသိများသော ယခုအချိန်တွင်အာဗြဟံနှင့်သူ၏သားစဉ်မြေးဆက်များအတွက် ဂုဏ်ပြုသော ကတိတော်အပေါ်တွင် ဘုရားသခင့်သေသေချာချာနှင့်သူ၏သားစဉ်မြေးဆက်တို့အား ကတိပေးခြင်းအပေါ် အခြေခံသည်။
ကျွန်ပြုခံရမှု၊ ဖိနှိပ်ခံရမှု၊ လူမျိုးတုန်းသတ်ဖြတ်ခံရမှု များစွာကို ဖြတ်ကျော်ခဲ့ရသော်လည်း ယနေ့အထိ ဂျူးလူမျိုးများဟာ အင်အားကောင်းစွာနဲ့ နေနိုင်လျက်ရှိပါတယ်။
အင်အားကောင်းတဲ့ ဆိုတဲ့နေရာမှာ လူဦးရေများပြားတာကိုဆိုလိုတာမဟုတ်ပါဘူး။ လက်ရှိမှာ ဂျူးလူမျိုးဟာ ကမ္ဘာ့လူဦးရေရဲ့ 0.2%ခန့်သာရှိပြီး အရေအတွက် အားဖြင့် 14သန်းသာရှိသော်လည်း ကမ္ဘာ့စီးပွားရေး၊ စစ်ရေး၊ နိုင်ငံရေး၊ သိပ္ပံပညာ၊ အနုပညာနဲ့ စာပေ၊ ရုပ်ရှင်မှာပါ ဂျူးတို့ရဲ့ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုက အလွန်ပင်ကြီးမားလျက်ရှိပါတယ်။
ဂျူးဘာသာရေး စာမျက်နှာသို့ ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန် >>>>>
Click here to read more about Judaism Literatures >>>>>
THE OTHER RELIGIONS
[အခြားဘာသာတရား ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုများ]Taoism ၊ တာအိုဘာသာ ၊
Taoism or Daoism is a philosophical and religious tradition indigenous to China, emphasizing harmony with the Tao 道 (pinyin: dào; Wade–Giles: tao4). With a range of meaning in Chinese philosophy, translations of Tao include 'way', 'road', 'path', or 'technique', generally understood in the Taoist sense as an enigmatic process of transformation ultimately underlying reality. Taoist thought has informed the development of various practices within the Taoist tradition, ideation of mathematics and beyond, including forms of meditation, astrology, qigong, feng shui, and internal alchemy. A common goal of Taoist practice is self-cultivation, a deeper appreciation of the Tao, and more harmonious existence. Taoist ethics vary, but generally emphasize such virtues as effortless action, naturalness, simplicity, and the three treasures of compassion, frugality, and humility.
For more information : https://en.wikipedia.org/wiki/Taoism
တာအိုဘာသာဆိုတာ တရုတ်နိုင်ငံတွင် အဓိကကိုးကွယ်ကြသည့် ဘာသာတစ်ခုဖြစ်ပြီး ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒနှင့် ကွဲပြားပါတယ်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် Taoism (Daoism) ဟု ရေးတာကို တာအို ဟူ၍ အသံထွက်ခြင်းပါ။ တရုတ်ဘာသာဖြင့် 'တာဝ်' ဟု အသံထွက်၍ နည်းလမ်း ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပါတယ်။ တာအိုဘာသာဆိုတာ တရုတ်ပြည်မှာ စတင်ခဲ့ပြီး လူသားတွေရဲ့ ဘဝ၊ သဘာဝတရား၊ ပြီးတော့ စကြဝဠာကြီးတစ်ခုလုံးနဲ့ ဘယ်လို ဟန်ချက်ညီညီ နေထိုင်မလဲဆိုတာကို လမ်းညွှန်ပေးတဲ့ philosophy တစ်ခုလည်းဖြစ်သလို၊ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုဆိုင်ရာ religion တစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ တာအိုဘာသာဟာ တရုတ်ပြည်မှာ စတင်ခဲ့ပေမယ့်၊ သူ့ရဲ့ အတွေးအခေါ်တွေဟာ အိမ်နီးချင်း အာရှနိုင်ငံတွေဖြစ်တဲ့ ကိုရီးယား၊ ဂျပန်၊ ဗီယက်နမ် တို့ကိုလည်း ပျံ့နှံ့ရောက်ရှိခဲ့ပြီး အဲ့ဒီနိုင်ငံတွေရဲ့ ယဉ်ကျေးမှု၊ အတွေးအခေါ်တွေအပေါ် လွှမ်းမိုးမှု ရှိခဲ့ပါတယ်။ အနောက်နိုင်ငံတွေမှာတော့ ၂၀ ရာစု နောက်ပိုင်းမှာ Tao Te Ching ဘာသာပြန်ကျမ်းတွေ၊ Tai Chi လို ကျင့်စဉ်တွေကနေတဆင့် တာအိုကို စိတ်ဝင်စားမှု ပိုမို မြင့်တက်လာခဲ့ပါတယ်။
တာအိုဘာသာ အကြောင်း ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန် >>>
Click here to read more about Taoism >>>
Shinto ၊ ရှင်တိုဘာသာ ၊
Shinto is the indigenous religion of Japan, centered on the worship of kami (spirits or gods) found in nature, people, and objects, as well as the performance of purification rituals and communal practices at shrines to maintain spiritual purity and a connection with the divine and community. Meaning "the way of the gods," Shinto lacks a founder or holy texts, with its roots in ancient animistic beliefs, and is often practiced alongside Buddhism by the majority of Japanese people.
For more information: https://en.wikipedia.org/wiki/Shinto
ရှင်တိုဘာသာ (ဂျပန်ဘာသာ: 神道 Shintō) သို့မဟုတ် ကာမီ နို မီချီ (ဂျပန်ဘာသာ: 神の道 Kami-no-michi) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၌ ကိုးကွယ်ကြသော ဘာသာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ရှင်တို ဟူသည့် ဝေါဟာရမှာ ရှန်းတောက် (Shéndào, 神道) ဟူသည့် တရုတ်ဝေါဟာရမှ ဆင်းသက်လာပြီး နတ်ဘုရားတို့၏ လမ်းစဉ်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ရှင်တိုဘာသာကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့သူ လူပုဂ္ဂိုလ် ဟူ၍ မရှိပါ။ ရှင်တိုဘာသာသည် ဂျပန်လူမျိုးတို့၏ ရှေးဟောင်း ဒဏ္ဍာရီများ၊ ယုံကြည်မှုများ၊ အစွဲအလမ်းအယူအဆများ၊ ရှေးအစဉ်အလာ ဓလေ့ထုံးတမ်းများမှ ဖြစ်တည်ပေါ်ပေါက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ သဘာဝတရားကို အခြေခံကာ ဖြစ်တည်ပေါ်ပေါက်လာသော ဘာသာတရားလည်း ဖြစ်ပေသည်။
ရှင်တိုဘာသာ၏ အယူအဆအရ လောကတွင် ရှိသမျှ အရာတို့၌ ကာမီ (kami, 神) ဟုခေါ်သော နတ်များ ရှိသည်။ ဥပမာအားဖြင့် တော၊တောင်၊မြစ်၊ချောင်း၊ကျောက်တုံးကြီးများ၊ကောက်ပဲသီးနှံတို့တွင် သူတို့နှင့် သက်ဆိုင်သော နတ်ဘုရားများ ရှိနေကြသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ယင်းနတ်ဘုရားများကို နတ်ကွန်းဆောက်၍ ပူဇော်ကိုးကွယ်ကြသည်။
ထို့အပြင် တချို့သော လူပုဂ္ဂိုလ်များ ၊ စစ်သူကြီးများ၊သူရဲကောင်းများကိုလည်း နတ်ဘုရားအဖြစ် သတ်မှတ်၍ ကိုးကွယ်ကြပြန်သည်။ ဂျပန် ဒဏ္ဍာရီအရ ဂျပန်ဧကရာဇ်သည် နေနတ်ဘုရားမမှ ဆင်းသက်ပေါက်ဖွားလောသောသူ ဖြစ်သဖြင့် ဂျပန်လူမျိုးများအတွက် သက်ရှိထင်ရှား နတ်ဘုရားပင် ဖြစ်လေသည်။
အချုပ်အားဖြင့် ဆိုသော် ရှင်တိုဘာသာသည် နတ်ဘုရားများကို ကိုးကွယ်ပူဇော်ပသခြင်းပင် ဖြစ်လေသည်။
ရှင်တိုဘာသာ၏ အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်း တစ်ခုမှာ နတ်ကွန်းများ (Jinja, 神社) ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် နတ်ကွန်းမရှိသော ဒေသမရှိ ဟု ဆိုနိုင်သည်အထိ နတ်ကွန်းပေါများလှသည်။ အဆိုပါ နတ်ကွန်းများမှာ နတ်များကို ပူဇော်သော နေရာများ ဖြစ်ကြပြီး ရှင်တိုဘုန်းကြီးများက နတ်ကွန်းကို စောင့်ရှောက်ကြသည်။ ရှင်တိုဘာသာဝင်များအဖို့ ထိုနတ်ကွန်းများသို့ သွားရောက်လည်ပတ်၍ ပူဇော်ခြင်းသည် ဓလေ့ထုံးစံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရှင်တိုနတ်ကွန်း အများစုတွင် တိုရီး (Torii) ခေါ် မုခ်ဝ၊ တဲမီဇူယ (Temizuya) ခေါ် ကိုယ်လက် သန့်စင်ရန် ရေကန်ငယ်၊ ဟိုင်ဒဲန်း (Haiden) ခေါ် ပူဇော်ဆောင်၊ ဟွန်ဒဲန်း (Honden) ခေါ် ဌာပနာဆောင်တို့ အဓိကပါဝင်ကြသည်။ တိုရီး (Torii) မုခ်ဝမှာ ရှင်တိုနတ်ကွန်းတို့၏ မပါမဖြစ် အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်ပြီး ရှင်တိုဘာသာ၏ သင်္ကေတ တစ်ခုလည်း ဖြစ်ပေသည်။
ရှင်တိုနတ်ကွန်းတိုင်းတွင် တဲမီဇူယ (Temizuya) ရေကန်ငယ်လည်း ပါရသည်။ နတ်ကွန်းသို့ အလည်ပတ်လာသူတိုင်း နတ်ကွန်းထဲမဝင်ခင် ကန်မှရေဖြင့် လက်များကို သန့်စင်ဆေးကြောရသည်။ အကြောင်းမှာ ရှင်တိုနတ်ကွန်းများသည် သန့်စင်သော နေရာများ ဖြစ်၍ မကောင်းမှုများ ကပ်ပါမလာစေရန် ရေနှင့်ဆေးကြောပစ်ရခြင်း ဖြစ်သည်။
ယနေ့ခေတ်အချိန်တွင် ရှင်တိုဘာသာသည် ဂျပန်ပြည်တွင် အဓိက ထွန်းကားလျက် ရှိနေသည်။ ဂျပန်နိုင်ငံအတွင်း၌ ရှင်တိုနတ်ကွန်းပေါင်း ၈၁၀၀၀ ရှိ၍ ရှင်တိုဘုန်းကြီး ၈၅၀၀၀ ရှိသည်။ ရှင်တိုဘာသာ ကိုးကွယ်သူလူဦးရေ အတိအကျ မသိရသော်လည်း နိုင်ငံလူဦးရေ၏ ၈၀ရာခိုင်နှုန်းသည် ရှင်တိုဘာသာ ဓလေ့ထုံးစံကို လက်ခံယုံကြည်ကျင့်သုံးကြသည်။ သို့သော်လည်း ရှင်တိုဘာသာဝင်ဟု ခံယူသူမှာကား အလွန်နည်းပါးလေသည်။
ရှင်တိုဘာသာ အကြောင်း ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန် >>>
Baháʼí [Bahai] | ဘဟာအီ [ဘာသာ] သာသနာ |
🌟 The Baháʼí Faith is the youngest major world religion, founded in the mid-1800s in Persia (now Iran) by Baháʼu'lláh, who is considered a Manifestation of God (the latest messenger from God), or divine messenger. Its core principles include the oneness of God, the oneness of religion, and the oneness of humanity, advocating for the unity of all people and the abolition of all prejudice.
The religion emphasizes the harmony of science and religion, the equality of men and women, and the importance of service to humanity.
🔹 Core Beliefs:
Unity of God – There is one God who is the source of all creation.
Unity of Religion – All major religions come from the same God and are part of a single, progressive revelation (e.g., Abraham, Moses, Buddha, Jesus, Muhammad, and Bahá’u’lláh).
Unity of Humanity – All humans are equal, and unity among all races and nations is essential.
Elimination of prejudice – Bahá’ís work for the removal of all forms of racism, sexism, and classism.
Equality of men and women – Both genders are equal in the eyes of God.
Harmony of science and religion – True science and true religion are in harmony.
World peace – The ultimate goal is the unity and peace of the entire world.
🔹 Practices:
No clergy; communities are led by elected councils.
Daily prayer and meditation.
Service to humanity is a key spiritual duty.
Meetings and holy days are often celebrated with readings, music, and fellowship.
🌟 Bahá'í | ဘဟာအီ သာသနာ |
ဘဟာအီ (ဘာသာ) သာသနာသည် တစ်ပါးတည်းသောဘုရားသခင် ကိုယုံကြည်သောဘာသာတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ၁၉ ရာစုအလယ်ပိုင်းတွင် ပါရှား (ယခုအီရန်) မှ Bahá’u’lláh ဆိုသူက တည်ထောင်ခဲ့ပါသည်။ Bahá'í ဘာသာဝင်များက Bahá’u’lláh ကို ဘုရားသခင်၏ နောက်ဆုံးသော မက်ဆေင်ဂျာဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ဘဟာအီသာသနာသည် အခြားဘာသာများကဲ့သို့ ဘုရားရှင်တစ်ဆူ ကြွလာပွင့်တော်မူလာပြီး အသစ်သောကျမ်းစာဖြင့် တည်ထောင်ခဲ့သော သာသနာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤသာသနာသည် ၁၈၄၄ ခုနှစ်တွင် ပေါ်ပေါက်ခဲ့၍ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ၁၈၇၈ ခုနှစ်တွင် စတင်ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ဘဟာအီသာသနာ ပွင့်ထွန်းပေါ်ပေါက်လာသည့် အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ လူသားအားလုံးတို့အား မိသားစုတစ်စုတည်းကဲ့သို့ ဖြစ်စေပြီး၊ လူသားအားလုံး ပေါင်းစည်းညီညွတ် ကြစေရန်ဖြစ်သည်။
🔹 အဓိကအယူဝါဒများ
ဘုရားသခင်တစ်ပါးတည်း – စကြဝဠာအား ဖန်ဆင်းသော ဘုရားသည် တစ်ပါးတည်းသာဖြစ်သည်။
ဘာသာရပ်များ၏အညီအထိန်း – ဘာသာတော်ကြီးများအားလုံးသည် တစ်ခုတည်းသော ဘုရားထံမှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်။
လူသားအမျိုးသားစု၏ညီညွတ်မှု – လူသားအားလုံးသည် ညီမျှကြပြီး၊ လူမျိုး၊ နိုင်ငံရေး ခွဲခြားမှုမရှိသင့်။
မုန်းတင်မှုများဖယ်ရှားခြင်း – လူမျိုးရေး၊ လိင်ရေး၊ အတန်းအစားခွဲခြားမှုများကို ဖယ်ရှားရန် ကြိုးပမ်းသည်။
လိင်ပိုင်းညီမျှမှု – ယောကျ်ား၊ မိန်းမသည် ဘုရားရှင်ရှေ့မှာ ညီမျှသည်။
သိပ္ပံနှင့်ဘာသာ၏ ညီညွတ်မှု – အမှန်တရားသော သိပ္ပံနှင့် ဘာသာရေးသည် အပြိုင်ညီထွေညီတောင့်ဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းငြိမ်းချမ်းရေး – လူသားအမျိုးသားစုအတွက် ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့်ညီညွတ်မှုကို ရည်မှန်းသည်။
🔹 လုပ်ဆောင်မှုများ
ဘာသာရေးခေါင်းဆောင် (clergy) မရှိပါ။
လူထုမဲပေးရွေးချယ်သော ကော်မတီများမှ ဦးဆောင်သည်။
နေ့စဉ်ဆုတောင်းခြင်း၊ သဘောထားချုပ်ခြင်း။
လူမှုအကျိုးပြုလုပ်ငန်းများ၌ ပါဝင်ခြင်း။
သမ္မာနေ့များတွင် စာဖတ်ခြင်း၊ သီချင်းဆိုခြင်း၊ တွဲဖက်ပွဲများ။
Source: https://www.bahai.org.mm/
ဘဟာအီသာသနာ အကြောင်း ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန် >>>
Click here to read more about Baháʼí Faith >>>>>
Confucianism
ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ
Confucianism is a philosophical and ethical system developed from the teachings of Confucius (Kong Fuzi), a Chinese thinker and educator who lived around 551–479 BCE. It's not a religion in the typical sense (it has no god or afterlife teachings), but it deeply influences Chinese culture, politics, and society, as well as other East Asian countries.
Core Beliefs & Principles:
Ren (仁) – Humaneness or compassion; treating others with kindness.
Li (礼) – Rituals, manners, and proper behavior in society.
Xiao (孝) – Filial piety; deep respect for parents and ancestors.
Yi (义) – Righteousness or justice.
Zhi (智) – Wisdom.
Chung (忠) – Loyalty to others, especially one's ruler or community.
Key Concepts: Five Key Relationships:
Ruler & subject
Parent & child
Husband & wife
Older sibling & younger sibling
Friend & friend
Society is strongest when each person knows their role and behaves with virtue.
Education is central to moral development and social harmony.
Confucianism Today:
It is not a religion with churches or worship, but rather a moral guide for living.
It's especially influential in China, Taiwan, Korea, Vietnam, and Japan.
In modern China, it's seen as a cultural heritage and source of ethical guidance.
Please read more at here : https://en.wikipedia.org/wiki/Confucianism
ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒသည် တရုတ်လူမျိုးတို့၏ လူ့ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ နှင့် အတွေးအခေါ်ဆိုင်ရာ စနစ်တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး တရုတ်အတွေးအခေါ်ပညာရှင် ကွန်ဖြူးရှပ်၏ အတွေးအခေါ်များပေါ်တွင် အခြေခံ၍ တည်ဆောက်ထားသည်။ ထိုစနစ်သည် လူ့ကျင့်ဝတ်၊ လူမှုရေး၊ နိုင်ငံရေး၊ အတွေးအခေါ်နှင့် ဘာသာရေးဆန်ဆန် ရှုပ်ထွေးသော စနစ်တစ်မျိုး ဖြစ်ကာ အရှေ့အာရှ၏ သမိုင်းတွင် လွှမ်းမိုးမှု ရှိခဲ့လေသည်။ အချို့သော အရှေ့အာရှနိုင်ငံတို့သည် ကွန်ဖြူးရှပ်၏ အတွေးအခေါ်များကို ဖြန့်ချိမြှင့်တင်လေ့ ရှိသဖြင့် ထိုဝါဒသည် အချို့သော အရှေ့အာရှနိုင်ငံတို့၏ နိုင်ငံတော်ဘာသာ အဖြစ်ယူဆနိုင်သည်။
တရုတ်၊ ထိုင်ဝမ်၊ ကိုရီးယား၊ ဂျပန်နှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုများတွင် ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ အကြီးအကျယ် လွှမ်းမိုးခြင်း ခံရသည်။ ထို့အပြင် တရုတ်လူမျိုးများ အခြေချနေထိုင်လေ့ ရှိသော စင်ကာပူနိုင်ငံ ကဲ့သို့သော နိုင်ငံများတွင်လည်း ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ လွှမ်းမိုးခြင်း ခံရသည်။ ကွန်ဖြူးရှပ်၏ ဝါဒကို လိုက်နာကျင့်သုံးသော သူပေါင်း ၁.၅ ဘီလီယံမျှ ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။
ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ (Confucianism) သည် တရုတ်ပညာရှင်ကြီး ဖြစ်သော ကုန်ဖူစီ (Kong Fuzi / 孔子) မှ သက်တမ်း ~၂၅၀၀ ကျော်အကြာက ဖွံ့ဖြိုးခဲ့သော လူမှုရေးနှင့် ဗဟုသုတအကြောင်းအယူဝါဒ တစ်ခုဖြစ်သည်။
ဤဝါဒသည် ဘုရားရှိခြင်း၊ နာတာပေါ်အယူအဆများမပါဝင်သော်လည်း၊ တရုတ်နိုင်ငံနှင့်အရှေ့အာရှနိုင်ငံများ၏ ယဉ်ကျေးမှု၊ အုပ်ချုပ်မှု၊ ပညာရေး အပေါ် တော်တော်များများ သက်ရောက်မှုရှိသည်။
🔹 အဓိကအယူအဆများ
仁 (Ren) – လူမှုချင်းသာယာစေခြင်း၊ သနားကြင်နာမှု။
礼 (Li) – ယဉ်ကျေးမှု၊ ဂုဏ်သိက္ခာ၊ အမူအကျင့်အမှန်။
孝 (Xiao) – မိဘနှင့်အဘိုးအဘွားတို့ကို ဂါရဝပြုမှု။
义 (Yi) – တရားမျှတမှု။
智 (Zhi) – ဉာဏ်ပညာ။
忠 (Chung) – သစ္စာရှိမှု။
ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ (Confucianism) သည် ဘာသာရေးဖြစ်ခြင်းထက် ပညာရှင်၏လမ်းညွှန်အဖြစ် ယုံကြည်ကြသည်။ တရုတ်၊ ထိုင်ဝမ်၊ ကိုရီးယား၊ ဗီယက်နမ်နှင့် ဂျပန်တို့တွင် ယဉ်ကျေးမှုထဲတွင် အထင်ကရရှိနေသည်။
ယနေ့တရုတ်တွင် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်တစ်ခုအဖြစ် ရှေးခေတ်အခေါ်အအေးကဲ့သို့ အသုံးပြုနေကြသည်။
ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒအကြောင်း ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန် >>>
Native Spirituality
ဝိညာဉ်ရေးအယူဝါဒ
🌿 Native Spirituality – General Overview
Native Spirituality refers to the traditional spiritual beliefs and practices of Indigenous peoples of North America. These beliefs are deeply rooted in their connection to the land, nature, and the spirit world. It is not a single religion, but a variety of spiritual traditions that differ by tribe or nation.
🔹 Key Features:
Nature-based spirituality: Everything in nature (animals, plants, rivers, mountains) is sacred and has a spirit.
The Creator: Many traditions believe in a Creator or Great Spirit.
Ceremonies: Common ceremonies include smudging, sweat lodge ceremonies, vision quests, sun dances, and powwows.
Oral traditions: Stories, songs, and teachings are passed down orally, not written in holy books.
Circle of Life: Life is seen as a sacred circle — everything is connected and should be kept in balance.
Respect for ancestors and spirits: Ancestors are honored and believed to guide the living.
Each Indigenous nation or tribe has its own unique spiritual teachings and ceremonies. Some have integrated aspects of Christianity, but many maintain or are reviving their traditional beliefs.
Please read more at here > https://en.wikipedia.org/wiki/Native_American_religions
🌿 [Native Spirituality] (ဒေသခံလူမျိုးတို့၏) ဝိညာဉ်ရေးအယူဝါဒသည် မြောက်အမေရိကမှ ဒေသခံလူမျိုးများ၏ ရိုးရာဝိညာဉ်ရေးအယူဝါဒများနှင့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို ဆိုလိုသည်။ ၎င်းသည် တစ်ခုတည်းသော သက်ဝင်နေသောဘာသာရေးမဟုတ်ဘဲ၊ လူမျိုးစုအသီးသီးအလိုက် မတူညီသော ဝိညာဉ်ရေးအယူအဆများဖြစ်သည်။
🔹 အဓိကလက္ခဏာများ
သဘာဝနှင့်ဆက်စပ်သော ဝိညာဉ်ရေး – သစ်ပင်၊ တိရစ္ဆာန်၊ တောထဲရှိအရာအားလုံးသည် ဝိညာဉ်ရှိသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
ဖန်ဆင်းရှင် – လူမျိုးစုအတော်များများတွင် ဖန်ဆင်းရှင် (Creator) သို့မဟုတ် ကြီးမြတ်သောဝိညာဉ် (Great Spirit) ကို ယုံကြည်ကြသည်။
အထိမ်းအမှတ်အခမ်းအနားများ – မီးခိုးသုတ်ခြင်း (smudging), မီးဖိုအခန်းပူစက်များ (sweat lodge), ရှေးမြင်ခရီး (vision quest), နေရောင်တော်လှန်ပြိုင်ပွဲ (sun dance) စသည်ဖြင့်။
မူရင်းစကားပြောဆိုမှုများ – ဝိညာဉ်ရေးအကြောင်းများကို စာအုပ်မဟုတ်ဘဲ ပါရာဘောလျှ်၊ သီချင်း၊ ပုံပြင်များဖြင့် ဆက်လက်ပေးအပ်ကြသည်။
ဘ၀ စက်ဝိုင်း (Circle of Life) – ဘ၀ကို စက်ဝိုင်းအဖြစ်မြင်ကြပြီး၊ သဘာဝ၊ လူ၊ ဝိညာဉ်တိုင်းအကြား သဟဇာတဖြစ်နေသင့်ကြောင်း ယုံကြည်ကြသည်။
ဘိုးဘွားဝိညာဉ်များကို လေးစားခြင်း – သေဆုံးသူဘိုးဘွားများကို လေးစားပြီး သူတို့က တိုင်းပြည်သားများကို လမ်းပြတတ်ကြောင်း ယုံကြည်ကြသည်။
လူမျိုးစုအသီးသီးတွင် မတူညီသောဝိညာဉ်ရေးနည်းလမ်းများရှိပြီး၊ တချို့သည် ခရစ်ယာန်ဘာသာနဲ့ပေါင်းစပ်ထားသော်လည်း၊ မူလဝိညာဉ်ရေးအယူဝါဒကို ပြန်လည်အသက်သွင်းနေကြသည်။
ဝိညာဉ်ရေးအယူဝါဒအကြောင်း ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန် >>>
Click Here to read more about Native Spirituality >>>
Prevailing religious population by country percentage
No comments:
Post a Comment