[ ဂျိန်းဘာသာရေး စာပေများ ]
Jainism is a non-theistic religion founded in India in the 6th century BC as a reaction against the teachings of orthodox Brahmanism, and still practised there. The Jain religion teaches salvation by perfection through successive lives, and non-injury to living creatures, and is noted for its ascetics.
It is an ancient Indian religion and philosophy built upon the core principles of non-violence (\(ahimsa\)), asceticism, and a multi-faceted view of reality. With around six million adherents worldwide, most of whom reside in India, Jainism is one of the world's oldest religions.
Key beliefs and concepts
The Soul (Jiva): Jains believe that every living being, regardless of size, possesses an eternal and individual soul. This soul is distinct from the body and is inherently pure, knowledgeable, and blissful.
Karma: Unlike many other traditions, Jains conceive of karma not just as an abstract moral concept, but as a physical substance composed of fine particles. These karmic particles are attracted to the soul by one's actions, and they create a veil that obscures the soul's true nature.
Samsara and Moksha: The accumulation of karma traps the soul in the cycle of birth, death, and rebirth (Samsara). The ultimate goal of Jainism is to shed all karmic particles and achieve liberation (moksha). In this state, the soul is freed from the cycle and attains its true, perfected form.
Non-Creator God: Jains do not believe in a creator deity who manages the universe. They see the universe as an uncreated, eternal, and cyclical entity. Instead, the focus is on the soul's own power and free will to achieve salvation. The term "God" in Jainism refers to a perfected, liberated soul.
Relativity of Truth: Jain philosophy includes the doctrine of (Anekantavada), which suggests that reality is complex and multifaceted, and that no single point of view contains the whole truth. This is often illustrated by the parable of the blind men and an elephant.
The Three Jewels of Jainism
The path to liberation is achieved by following the "Three Jewels" (or Triratna):
1. Right View (Samyak Darshana): Gaining a proper understanding of the universe and the fundamental truths (tattvas) of Jainism.
2. Right Knowledge (Samyak Jnana): Having an accurate and deep knowledge of Jain teachings.
3. Right Conduct (Samyak Charitra): Living an ethical life according to the Jain vows.
The Five Great Vows
The core of Right Conduct for Jain monks, nuns, and laypersons are the five vows, with non-violence being the most important:
1. Non-violence (Ahimsa): Refraining from harming any living creature through thought, word, or deed. This principle is why Jains are strict vegetarians and may take precautions to avoid harming even insects.
2. Truthfulness (Satya): Always speaking the truth.
3. Non-stealing (Asteya): Never taking what is not given.
4. Chastity (Brahmacharya): For ascetics, this means celibacy; for laypersons, it means being faithful to one's partner.
5. Non-possessiveness (Aparigraha): Limiting one's material possessions and attachments.
Sects of Jainism
The two major sects of Jainism have differing views on certain practices and traditions:
Digambara ("Sky-Clad"): This sect's monks do not wear clothes to signify their non-attachment to worldly possessions. They also hold that women cannot achieve liberation.
Shvetambara ("White-Clad"): Monks and nuns of this sect wear simple white robes. They believe that women can also achieve liberation.
For more information: https://en.wikipedia.org/wiki/Jainism
အဓိကဘာသာရေး ယုံကြည်ချက်များမှာ အဟိံသဝါဒ (ahiṃsā, မညှင်းဆဲခြင်း)၊ အနေကန္တဝါဒ (anekāntavāda, ဘက်ပေါင်းစုံမှ ရှုမြင်ခြင်း)၊ အပါရိဂရာဟ (aparigraha, သံယောဇဉ်၊ တွယ်တာမှု မရှိခြင်း)၊ ခြိုးခြံစွာကျင့်ခြင်း (asceticism, ကာမဂုဏ်မမှီဝဲခြင်း) စသည်တို့ဖြစ်ကြသည်။
ဘာသာရေးကိုင်းရှိုင်းသော ဂျိန်းဘာသာဝင်များသည် အောက်ပါ အချက်ငါးခုကို လိုက်နာကြသည်။ အဟိံသ၊ အမှန်တရား (satya, သစ္စာ)၊ အစေယ (asteya, မခိုးယူခြင်း)၊ ဗြဟ္မစာရီအကျင့် (brahmacharya)၊ အပါရိဂရာဟ (ပိုင်ဆိုင်မှုမရှိခြင်း) တို့ဖြစ်ကြသည်။ ဤမူများသည် ဂျိန်းဘာသာဝင်တို့၏ လူမှုယဉ်ကျေးမှုကို များစွာသောနည်းလမ်းများဖြင့် အကျိုးသက်ရောက်ရာ နေမှုထိုင်ရာ၌ သက်သက်လွတ်စားသောက်ခြင်းများကိုလည်း ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ Parasparopagraho Jīvānām (ပါရာစပရောပါဂရာဟို ဂျိဝါနမ်) သည် ဂျိန်းဘာသာ၏ ဆောင်ပုဒ်ဖြစ်၍ အနက်မှာ နာမ်(ဝိဉာဉ်)တစ်ခုသည် အခြားနာမ်(ဝိဉာဉ်)ကို ကူညီဆောင်မရန် (သို့) အချင်းချင်း အထောက်အပံ့ အမှီသဟဲပြုရန် ဖြစ်သည်။ နမောကာရ မန္တန်သည် အခြေခံအကျဆုံး ဘုရားစာဖြစ်၏။
ဂျိန်းဓမ္မသည် ကမ္ဘာ့အစောဆုံးသော ဘာသာတရားများထဲက တစ်ခုဖြစ်၍ ဂိုဏ်းခွဲနှစ်ခုရှိသည်။ ဒိဂမ်ဘာရ နှင့် စဗိတမ်ဘာရ တို့ဖြစ်ကြသည်။ ခြိုးခြံမှုအကျင့်၊ လိင်၊ လက်ခံသည်ကျမ်းစာ အပေါ်တွင် မူတည်၍ ကွဲပြားသွားသည်။ နှစ်ဂိုဏ်စလုံး၌ ဒါယကာ/မ များက လှူဒါန်းထောက်ပံ့သော အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်များ ရှိကြသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ဂျိမ်းဘာသာဝင် ၄-၅ သန့်းကြားရှိ၍ အိန္ဒိယပြင်ပတွင် လည်းရှိကြ၍ အနေများသောနိုင်ငံများမှာ ကနေဒါ၊ အမေရိကန်၊ ဥရောပနိုင်ငံများဖြစ်ကြသည်။ ဂျပန်တွင်လည်း ဂျိန်းဘာသာ ထွန်းကာလာနေ၍ ဂျပန်တိုင်းရင်းသားမိသားစု ငါးထောင်ခန့် ဂျိန်းဘာသာဝင်များဖြစ်လာသည်ဟု မှန်းဆရသည်။ ဂျိန်းဘာသာနှင့်ပတ်သက်သော အဓိကပွဲတော်များလည်းရှိကြသည်။
သမိုင်းကြောင်းနှင့် အထွေထွေ
ဂျိန်းဘာသာသည် ခရစ်တော်မပေါ်မီ ၆-ရာစုတွင် ဝါဓမ္မာနမဟာဝိရက ဟိန္ဒူဘာသာနှင့် ခွဲခြား၍ ထူထောင်သော ဘာသာတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းနှင့် မြောက်ပိုင်းတွင် ကိုးကွယ်သူအများအပြား ရှိသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ကိုးကွယ်သူ တစ်သန်းခွဲခန့် ရှိသည်။ ဂျိန်းဘာသာတည်ထောင်သူ မဟာဝီရ(ခေါ်) နိဏ္ဌဋနာလပုတ္တကို ဘက်ဆာရနယ်၌ ခရစ်တော် မပေါ်မီ ၅၉၉ တွင် ဖွားမြင်၍ အသက် ၄၂-နှစ်တွင် ဉာဏ်အမြင်ရကာ နှစ် ၃၀ တရားဟောပြီးနောက် အနိစ္စရောက်သွားသည်။ ရုပ်တုကိုးကွယ်ရာ မထားေချ။ ကံနှင့် ဘဝသစ်ဖြစ်ပေါ်မှုကို လက်ခံသည်။ ဒီဂမ္ဘရနှင့် ဆွီဂမ္ဘရ ဟူ၍ နှစ်ဂိုဏ်း ကွဲပြားသည်။
ဂျိန်းဘာသာသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ကိုးကွယ်ကျင့်သုံးကြသော ဘာသာတစ်မျိုး ဖြစ်ပြီး သတ္တဝါအားလုံးအား အကြမ်းမဖက်ရေး လမ်းစဉ်ပေါ်တွင် အခြေခံထားသည်။ ၎င်း၏ အတွေးအခေါ်နှင့် ကျင့်စဉ်များတွင် ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုး၍ မိမိ၏ စိတ်ဝိဉာဉ်ကို မြင့်မြတ်ရာသို့ ရောက်ရှိရန် နှင့် လွတ်မြောက်ရန်အတွက်ကို အဓိက ထားသည်။ မိမိ၏ ကိုယ်တွင်းရှိ ရန်သူကို အောင်နိုင်ပြီး ကြီးမြတ်သော အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိသော စိတ်ဝိဉာဉ်ကို ဂျိန်းဘာသာတွင် ဂျိန သို့မဟုတ် အောင်မြင်သူ၊ အောင်နိုင်သူ ဟု ခေါ်ကြသည်။ ဂျိန်းဘာသာကို ရှာမန (Shramana ) (ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုး တရား) သို့မဟုတ် နာဂရန်သာ (Nirgrantha ) အတွယ်အတာမဲ့ ဟု ရှေးခေတ်ကျမ်းစာများတွင် ညွှန်းဆိုလေ့ ရှိကြသည်။ ဂျိန်းဘာသာအား အထွတ်အထိပ်သို့ရောက်စေသောသူမှာ ဗုဒ္ဓနှင့် ခေတ်ပြိုင်ဖြစ်သော မဟာဝီရ(ခေါ်) နိဏ္ဌဋနာလပုတ္တ ဖြစ်သည်။
ဂျိန်းဘာသာဝင်တို့သည် တိရစ္ဆာန်များကို ညှင်းပန်းမှုနဲ့ သတ်ဖြတ်မှုမဖြစ်ရအောင် ထွန်ယက်စိုက်ပျိုးသည့် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းအမှုကို မပြုလုပ်ပဲ ကုန်သွယ်စည်းပွားရေးကိုပဲ ဇောက်ချလုပ်ကိုင်သောကြောင့် ကြွယ်ဝချမ်းသာကြပြီး အသိပညာရှင်၊ အနုပညာရှင်များ ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ အုပ်ချုပ်သူ အာဏာပိုင်လုပ်ခြင်းသည် လူနှင့်တိရစ္ဆာန်ကို ညှင်းပန်းရာ ကျသည်ဟု ဆိုပြီး ဂျိန်းဘာသာဝင်များသည် အုပ်ချုပ်သူ ဖြစ်အောင် မကြိုးစားခြင်းကြောင့် ဂျိန်းဘာသာသည် ခေတ်အဆက်ဆက် ဘုရင်များ၏ ချီးမြှောက်ခြင်းကို မခံခဲ့ရ၍ သာသနာပြန့်ပွားမှုနှုန်း အားနည်းခဲ့ပြီး၊ လူနည်းစုသာသနာသာ ဖြစ်ခဲ့ရသည်။
ဂျိန်းဘာသာဝင်တွေ ဝတ်ပြုရာဖြစ်တဲ့ ဂျိန်းဘုရားကျောင်းဟာ ရန်ကုန်မြို့၊ ၂၉ လမ်းမှာ တည်ရှိပြီး ၁၉၁၄ ခုနှစ်လောက်က တည်ဆောက်ခဲ့ပါတယ်။ ဗိသုကာ လက်ရာတွေကိုကြည့်ရင် ကိုလိုနီခတ်က တည်ဆောက်ခဲ့တဲ့ အဆောက်အဦလို့ ခန့်မှန်းကြပါတယ်။ အပေါ်ထပ်အမိုးမှာ ခြင်္သေ့နှစ်ကောင် မတ်တပ်ရပ်နေတဲ့ပုံကို ထုလုပ်ထားပါတယ်။ ဂျိန်းဘာသာရေး ခေါင်းဆောင်ဘုန်းကြီးတွေဟာ အဝတ်အစား မဝတ်ဘဲ ကိုယ်လုံးတီးနေလေ့ ရှိကြပါတယ်။ ဂျိန်းဘာသာဝင်တွေဟာ ဂျိန်းဘုရား စုစုပေါင်း ၂၄ ဆူရှိတယ်လို့ ယူဆထားကြပြီး ဘုရားအားလုံးဟာ သံသရာဝဋ်က လွတ်ကင်းသွားကြပြီလို့ ယူဆထားကြပါတယ်။
သတ္တဘင်္ဂဝါဒ
သတ္တဘင်္ဂဝါဒဟူသည် — အိန္ဒိယပြည်တောင်ပိုင်း အန္ဓကတိုင်း(အန္ဓရာ ပြည်နယ်)၌ ထွန်းကားခဲ့သော နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တ (မဟာဝီရ)၏ ဝါဒဖြစ်သည်။ ၎င်း ဝါဒကို “ဂျိန်းဝါဒ” ဟူ၍လည်းကောင်း, “သိယာဝါဒ” ဟူ၍ လည်းကောင်း, “အနေကန္တိကဝါဒ” ဟူ၍လည်းကောင်း, “သံသယဝါဒ “ဟူ၍ လည်းကောင်း ခေါ်ဝေါ်ကြသေးသည်။ ၎င်းဝါဒ၏ လိုရင်းအချုပ်ကား—
(၁) သိယာ အတ္ထိ ဇီဝေါ (ဇီဝေါ၊ ဇီဝသည်။ အတ္ထ၊ သဝိညာဏကတို့၌ ထင်ရှား ရှိသည်။ သိယာ၊ ဖြစ်မူလည်း ဖြစ်ရာ၏)။
(၂) သိယာ နတ္ထိ ဇီဝေါ (ဇီဝေါ၊ ဇီဝသည်။ နတ္ထိ၊ အဝိညာဏကတို့၌ ထင်ရှားမရှိသည်။ သိယာ၊ ဖြစ်မူလည်းဖြစ်ရာ၏)။
(၃) သိယာ အဝတ္တဗ္ဗော ဇီဝေါ (ဇီဝေါ၊ ဇီဝသည်။ (သမာနောပိ၊ ထင်ရှား ရှိသော်လည်း။) အဝတ္တဗ္ဗော၊ ထင်ရှားရှိသော ဇီဝ၏အဖြစ်ဖြင့် မဆိုအပ်သည်။ သိယာ၊ ဖြစ်မူလည်း ဖြစ်ရာ၏)။
(၄) သိယာ အတ္ထိ နတ္ထိ နတ္ထိရူပေါ ဇီဝေါ (ဇီဝေါ၊ ဇီဝသည်။ အတ္ထိ၊ ခန္ဓာကိုယ်ကို ဆောင်သောအခါ, ခန္ဓာ ကိုယ်နှင့် အတူတကွ ဖြစ်သောအခါ ထင်ရှား ရှိသည်လည်းကောင်း။ နတ္ထိ၊ ခန္ဓာကိုယ်နှင့် ကွဲကွာသောအခါ ထင်ရှား မရှိသည်လည်းကောင်း။ နတ္ထိရူပေါ၊ ထင်ရှားမရှိသော သဘော ရှိသည်လည်းကောင်း။ သိယာ၊ ဖြစ်မူလည်း ဖြစ်ရာ၏)။
(၅) သိယာ အတ္ထိ အဝတ္တဗ္ဗော ဇီဝေါ (ဇီဝေါ၊ ဇီဝသည်။ အတ္ထိ၊ ထင်ရှားကား ရှိ၏။ ကိန္တု၊ သို့သော်လည်း) အဝတ္တဗ္ဗော၊ ထင်ရှားရှိသော ဇီဝဟု မဆိုအပ်သည်။ သိယာ၊ ဖြစ်မူလည်း ဖြစ်ရာ၏)။
(၆) သိယာ နတ္ထိ အဝတ္တဗ္ဗော ဇီဝေါ (ဇီဝေါ၊ ဇီဝသည်။ နတ္ထိ၊ ပစ္စက္ခမာနအားဖြင့် ထင်ရှား မရှိသည်လည်းကောင်း။ အဝတ္တဗ္ဗော၊ စက္ခုပသာဒ၏ ပစ္စက္ခအဖြစ်ဖြင့် မဆိုအပ်သည်လည်းကောင်း။ သိယာ၊ ဖြစ်မူလည်း ဖြစ်ရာ၏)။
(၇) သိယာ အတ္ထိ နတ္ထိ အဝတ္တဗ္ဗော (ဇီဝေါ၊ ဇီဝသည်။ အတ္ထိ၊ အနုမာနအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသည်လည်းကောင်း။ နတ္ထိ၊ မျက်မြင်အားဖြင့် ထင်ရှား မရှိသည်လည်းကောင်း။ အဝတ္တဗ္ဗော၊ ထင်ရှိ, မရှိအဖြစ်ဖြင့် မဆိုအပ်သည်လည်းကောင်း။ သိယာ၊ ဖြစ်မူလည်းဖြစ် ရာ၏)။ ဟူသော ကွေ့ကောက်စွာ ပြောဆိုအပ်သော စကား ၇-မျိုးတို့ပင်တည်း)။
ဂျိန်းဘုရား မဟာဝီရ၏ ဘဝသမိုင်း
[ဖတ်ရှုရန်] [PDF File]
ဂျိန်းဘာသာအကြောင်း သိကောင်းစရာ
No comments:
Post a Comment